2. සඞ්ගාමාවචරජාතකවණ්ණනා (182)
සඞ්ගාමාවචරො සූරොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො නන්දත්ථෙරං ආරබ්භ කථෙසි. සත්ථරි හි පඨමගමනෙන කපිලපුරං ගන්ත්වා කනිට්ඨභාතිකං නන්දරාජකුමාරං පබ්බාජෙත්වා කපිලපුරා නික්ඛම්ම අනුපුබ්බෙන සාවත්ථිං ගන්ත්වා විහරන්තෙ ආයස්මා නන්දො භගවතො පත්තං ආදාය තථාගතෙන සද්ධිං ගෙහා නික්ඛමනකාලෙ “නන්දකුමාරො කිර සත්ථාරා සද්ධිං ගච්ඡතී”ති සුත්වා අඩ්ඪුල්ලිඛිතෙහි කෙසෙහි වාතපානන්තරෙන ඔලොකෙත්වා “තුවටං ඛො, අය්යපුත්ත, ආගච්ඡෙය්යාසී”ති ඉදං ජනපදකල්යාණියා වුත්තවචනං අනුස්සරන්තො උක්කණ්ඨිතො අනභිරතො උප්පණ්ඩුප්පණ්ඩුකජාතො ධමනිසන්ථතගත්තො අහොසි. සත්ථා තස්ස තං පවත්තිං ඤත්වා “යංනූනාහං නන්දං අරහත්තෙ පතිට්ඨාපෙය්ය”න්ති චින්තෙත්වා තස්ස වසනපරිවෙණං ගන්ත්වා පඤ්ඤත්තාසනෙ නිසින්නො “කච්චි, නන්ද, ඉමස්මිං සාසනෙ අභිරමසී”ති පුච්ඡි. “භන්තෙ, ජනපදකල්යාණියා පටිබද්ධචිත්තො හුත්වා නාභිරමාමී”ති. “හිමවන්තචාරිකං ගතපුබ්බොසි නන්දා”ති? “න ගතපුබ්බො, භන්තෙ”ති. “තෙන හි ගච්ඡාමා”ති. “නත්ථි මෙ, භන්තෙ, ඉද්ධි, කතාහං ගමිස්සාමී”ති. සත්ථා “අහං තං, නන්ද, මම ඉද්ධිබලෙන නෙස්සාමී”ති ථෙරං හත්ථෙ ගහෙත්වා ආකාසං පක්ඛන්දන්තො අන්තරාමග්ගෙ එකස්මිං ඣාමඛෙත්තෙ ඣාමඛාණුකෙ නිසින්නං ඡින්නකණ්ණනාසනඞ්ගුට්ඨං ඣාමලොමං ඡින්නඡවිං චම්මමත්තං ලොහිතපලිගුණ්ඨිතං එකං පලුට්ඨමක්කටිං දස්සෙසි – “පස්සසි, නන්ද, එතං මක්කටි”න්ති. “ආම, භන්තෙ”ති. “සුට්ඨු පච්චක්ඛං කරොහී”ති.
අථ නං ගහෙත්වා සට්ඨියොජනිකං මනොසිලාතලං, අනොතත්තදහාදයො සත්ත මහාසරෙ, පඤ්ච මහානදියො, සුවණ්ණපබ්බතරජතපබ්බතමණිපබ්බතපටිමණ්ඩිතං අනෙකසතරාමණෙය්යකං හිමවන්තපබ්බතඤ්ච දස්සෙත්වා “තාවතිංසභවනං තෙ, නන්ද, දිට්ඨපුබ්බ”න්ති පුච්ඡිත්වා “න , දිට්ඨපුබ්බං, භන්තෙ”ති වුත්තෙ “එහි, නන්ද, තාවතිංසභවනං තෙ දස්සයිස්සාමී”ති තත්ථ නෙත්වා පණ්ඩුකම්බලසිලාසනෙ නිසීදි. සක්කො දෙවරාජා ද්වීසු දෙවලොකෙසු දෙවසඞ්ඝෙන සද්ධිං ආගන්ත්වා වන්දිත්වා එකමන්තං නිසීදි. අඩ්ඪතියකොටිසඞ්ඛා තස්ස පරිචාරිකා පඤ්චසතා කකුටපාදා දෙවච්ඡරායොපි ආගන්ත්වා වන්දිත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. සත්ථා ආයස්මන්තං නන්දං තා පඤ්චසතා අච්ඡරා කිලෙසවසෙන පුනප්පුනං ඔලොකාපෙසි. “පස්සසි, නන්ද, ඉමා කකුටපාදිනියො අච්ඡරායො”ති? “ආම, භන්තෙ”ති. “කිං නු ඛො එතා සොභන්ති, උදාහු ජනපදකල්යාණී”ති. “සෙය්යථාපි, භන්තෙ, ජනපදකල්යාණිං උපනිධාය සා පලුට්ඨමක්කටී, එවමෙව ඉමා උපනිධාය ජනපදකල්යාණී”ති. “ඉදානි කිං කරිස්සසි නන්දා”ති? “කිං කම්මං කත්වා, භන්තෙ, ඉමා අච්ඡරා ලභන්තී”ති? “සමණධම්මං කත්වා”ති. “සචෙ මෙ, භන්තෙ, ඉමාසං පටිලාභත්ථාය භගවා පාටිභොගො හොති, අහං සමණධම්මං කරිස්සාමී”ති. “කරොහි, නන්ද, අහං තෙ පාටිභොගො”ති. එවං ථෙරො දෙවසඞ්ඝස්ස මජ්ඣෙ තථාගතං පාටිභොගං ගහෙත්වා “මා, භන්තෙ, අතිපපඤ්චං කරොථ, එථ ගච්ඡාම, අහං සමණධම්මං කරිස්සාමී”ති ආහ. සත්ථා තං ආදාය ජෙතවනමෙව පච්චාගමි. ථෙරො සමණධම්මං කාතුං ආරභි.
සත්ථා ධම්මසෙනාපතිං ආමන්තෙත්වා “සාරිපුත්ත, මය්හං කනිට්ඨභාතා නන්දො තාවතිංසදෙවලොකෙ දෙවසඞ්ඝස්ස මජ්ඣෙ දෙවච්ඡරානං කාරණා මං පාටිභොගං අග්ගහෙසී”ති තස්ස ආචික්ඛි. එතෙනුපායෙන මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරස්ස මහාකස්සපත්ථෙරස්ස අනුරුද්ධත්ථෙරස්ස ධම්මභණ්ඩාගාරිකආනන්දත්ථෙරස්සාති අසීතියා මහාසාවකානං යෙභුය්යෙන ච සෙසභික්ඛූනං ආචික්ඛි. ධම්මසෙනාපති සාරිපුත්තත්ථෙරො නන්දත්ථෙරං උපසඞ්කමිත්වා “සච්චං කිර ත්වං, ආවුසො නන්ද, තාවතිංසදෙවලොකෙ දෙවසඞ්ඝස්ස මජ්ඣෙ ‘දෙවච්ඡරා ලභන්තො සමණධම්මං කරිස්සාමී’ති දසබලං පාටිභොගං ගණ්හී”ති වත්වා “නනු එවං සන්තෙ තව බ්රහ්මචරියවාසො මාතුගාමසන්නිස්සිතො කිලෙසසන්නිස්සිතො, තස්ස තෙ ඉත්ථීනං අත්ථාය සමණධම්මං කරොන්තස්ස භතියා කම්මං කරොන්තෙන කම්මකාරකෙන සද්ධිං කිං නානාකරණ”න්ති ථෙරං ලජ්ජාපෙසි නිත්තෙජං අකාසි. එතෙනුපායෙන සබ්බෙපි අසීතිමහාසාවකා අවසෙසභික්ඛූ ච තං ආයස්මන්තං නන්දං ලජ්ජාපයිංසු.