අද්ධා පාදඤ්ජලී සබ්බෙති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො ලාළුදායීථෙරං ආරබ්භ කථෙසි. එකස්මිඤ්හි දිවසෙ ද්වෙ අග්ගසාවකා පඤ්හං විනිච්ඡිනන්ති, භික්ඛූ පඤ්හං සුණන්තා ථෙරෙ පසංසන්ති. ලාළුදායීථෙරො පන පරිසන්තරෙ නිසින්නො “එතෙ අම්හෙහි සමං කිං ජානන්තී”ති ඔට්ඨං භඤ්ජි. තං දිස්වා ථෙරා උට්ඨාය පක්කමිංසු, පරිසා භිජ්ජි. ධම්මසභායං භික්ඛූ කථං සමුට්ඨාපෙසුං – “ආවුසො ලාළුදායී, ද්වෙ අග්ගසාවකෙ ගරහිත්වා ඔට්ඨං භඤ්ජී”ති. තං සුත්වා සත්ථා “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපි ලාළුදායී ඨපෙත්වා ඔට්ඨභඤ්ජනං තතො උත්තරි අඤ්ඤං න ජානාතී”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො තස්ස අත්ථධම්මානුසාසකො අමච්චො අහොසි. රඤ්ඤො පාදඤ්ජලී නාම පුත්තො ලාලො දන්ධපරිසක්කනො අහොසි. අපරභාගෙ රාජා කාලමකාසි. අමච්චා රඤ්ඤො මතකිච්චානි කත්වා “තං රජ්ජෙ අභිසිඤ්චිස්සාමා”ති මන්තයමානා රාජපුත්තං පාදඤ්ජලිං ආහංසු. බොධිසත්තො පන “අයං කුමාරො ලාලො දන්ධපරිසක්කනො, පරිග්ගහෙත්වා නං අභිසිඤ්චිස්සාමා”ති ආහ. අමච්චා විනිච්ඡයං සජ්ජෙත්වා කුමාරං සමීපෙ නිසීදාපෙත්වා අඩ්ඩං විනිච්ඡිනන්තා න සම්මා විනිච්ඡිනිංසු. තෙ අස්සාමිකං සාමිකං කත්වා කුමාරං පුච්ඡිංසු – “කීදිසං, කුමාර, සුට්ඨු අඩ්ඩං විනිච්ඡිනිම්හා”ති. සො ඔට්ඨං භඤ්ජි. බොධිසත්තො “පණ්ඩිතො වත මඤ්ඤෙ කුමාරො, අසම්මාවිනිච්ඡිතභාවො තෙන ඤාතො භවිස්සතී”ති මඤ්ඤමානො පඨමං ගාථමාහ –

තස්සත්ථො – එකංසෙන පාදඤ්ජලිකුමාරො සබ්බෙ අම්හෙ පඤ්ඤාය අතිරොචති. තථා හි ඔට්ඨං භඤ්ජති, නූන උත්තරිං අඤ්ඤං කාරණං පස්සතීති.

තෙ අපරස්මිම්පි දිවසෙ විනිච්ඡයං සජ්ජෙත්වා අඤ්ඤං අඩ්ඩං සුට්ඨු විනිච්ඡිනිත්වා “කීදිසං, දෙව, සුට්ඨු විනිච්ඡිනිත”න්ති පුච්ඡිංසු. සො පුනපි ඔට්ඨමෙව භඤ්ජි. අථස්ස අන්ධබාලභාවං ඤත්වා බොධිසත්තො දුතියං ගාථමාහ –

අමච්චා පාදඤ්ජලිකුමාරස්ස ලාලභාවං ඤත්වා බොධිසත්තං රජ්ජෙ අභිසිඤ්චිංසු.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා ජාතකං සමොධානෙසි – “තදා පාදඤ්ජලී ලාළුදායී අහොසි, පණ්ඩිතාමච්චො පන අහමෙව අහොසි”න්ති.

සබ්බෙහි කිංසුකො දිට්ඨොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො කිංසුකොපමසුත්තන්තං ආරබ්භ කථෙසි. චත්තාරො හි භික්ඛූ තථාගතං උපසඞ්කමිත්වා කම්මට්ඨානං යාචිංසු, සත්ථා තෙසං කම්මට්ඨානං කථෙසි. තෙ කම්මට්ඨානං ගහෙත්වා අත්තනො රත්තිට්ඨානදිවාට්ඨානානි අගමිංසු. තෙසු එකො ඡ ඵස්සායතනානි පරිග්ගණ්හිත්වා අරහත්තං පාපුණි, එකො පඤ්චක්ඛන්ධෙ, එකො චත්තාරො මහාභූතෙ, එකො අට්ඨාරස ධාතුයො. තෙ අත්තනො අත්තනො අධිගතවිසෙසං සත්ථු ආරොචෙසුං. අථෙකස්ස භික්ඛුනො පරිවිතක්කො උදපාදි – “ඉමෙසං කම්මට්ඨානානි නානා, නිබ්බානං එකං, කථං සබ්බෙහි අරහත්තං පත්ත”න්ති. සො සත්ථාරං පුච්ඡි. සත්ථා “කිං තෙ, භික්ඛු, කිංසුකදිට්ඨභාතිකෙහි නානත්ත”න්ති වත්වා “ඉදං නො, භන්තෙ, කාරණං කථෙථා”ති භික්ඛූහි යාචිතො අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ තස්ස චත්තාරො පුත්තා අහෙසුං. තෙ එකදිවසං සාරථිං පක්කොසෙත්වා “මයං, සම්ම, කිංසුකං දට්ඨුකාමා, කිංසුකරුක්ඛං නො දස්සෙහී”ති ආහංසු. සාරථි “සාධු, දස්සෙස්සාමී”ති වත්වා චතුන්නම්පි එකතො අදස්සෙත්වා ජෙට්ඨරාජපුත්තං තාව රථෙ නිසීදාපෙත්වා අරඤ්ඤං නෙත්වා “අයං කිංසුකො”ති ඛාණුකකාලෙ කිංසුකං දස්සෙසි. අපරස්ස බහලපලාසකාලෙ, අපරස්ස පුප්ඵිතකාලෙ, අපරස්ස ඵලිතකාලෙ. අපරභාගෙ චත්තාරොපි භාතරො එකතො නිසින්නා “කිංසුකො නාම කීදිසො”ති කථං සමුට්ඨාපෙසුං. තතො එකො “සෙය්යාථාපි ඣාමථූණො”ති ආහ. දුතියො “සෙය්යථාපි නිග්රොධරුක්ඛො”ති, තතියො “සෙය්යථාපි මංසපෙසී”ති, චතුත්ථො “සෙය්යථාපි සිරීසො”ති. තෙ අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස කථාය අපරිතුට්ඨා පිතු සන්තිකං ගන්ත්වා “දෙව, කිංසුකො නාම කීදිසො”ති පුච්ඡිත්වා “තුම්හෙහි කිං කථිත”න්ති වුත්තෙ අත්තනා කථිතනීහාරං රඤ්ඤො කථෙසුං. රාජා “චතූහිපි තුම්හෙහි කිංසුකො දිට්ඨො, කෙවලං වො කිංසුකස්ස දස්සෙන්තො සාරථි ‘ඉමස්මිං කාලෙ කිංසුකො කීදිසො , ඉමස්මිං කීදිසො’ති විභජිත්වා න පුච්ඡිතො, තෙන වො කඞ්ඛා උප්පන්නා”ති වත්වා පඨමං ගාථමාහ –