8. භල්ලාතියජාතකවණ්ණනා (504)
භල්ලාතියො නාම අහොසි රාජාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො මල්ලිකං දෙවිං ආරබ්භ කථෙසි. තස්සා කිර එකදිවසං රඤ්ඤා සද්ධිං සයනං නිස්සාය කලහො අහොසි. රාජා කුජ්ඣිත්වා නං න ඔලොකෙසි. සා චින්තෙසි “නනු තථාගතො රඤ්ඤො මයි කුද්ධභාවං න ජානාතී”ති. සත්ථා තං කාරණං ඤත්වා පුනදිවසෙ භික්ඛුසඞ්ඝපරිවුතො සාවත්ථිං පිණ්ඩාය පවිසිත්වා රඤ්ඤො ගෙහද්වාරං ගතො. රාජා පච්චුග්ගන්ත්වා පත්තං ගහෙත්වා සත්ථාරං පාසාදං ආරොපෙත්වා පටිපාටියා භික්ඛුසඞ්ඝං නිසීදාපෙත්වා දක්ඛිණොදකං දත්වා පණීතෙනාහාරෙන පරිවිසිත්වා භත්තකිච්චාවසානෙ එකමන්තං නිසීදි. සත්ථා “කිං නු ඛො, මහාරාජ, මල්ලිකා න පඤ්ඤායතී”ති පුච්ඡිත්වා “අත්තනො සුඛමදමත්තතායා”ති වුත්තෙ “නනු, මහාරාජ, ත්වං පුබ්බෙ කින්නරයොනියං නිබ්බත්තිත්වා එකරත්තිං කින්නරියා විනා හුත්වා සත්ත වස්සසතානි පරිදෙවමානො විචරී”ති වත්වා තෙන යාචිතො අතීතං ආහරි.
අතීතෙ බාරාණසියං භල්ලාතියො නාම රාජා රජ්ජං කාරෙන්තො “අඞ්ගාරපක්කමිගමංසං ඛාදිස්සාමී”ති රජ්ජං අමච්චානං නිය්යාදෙත්වා සන්නද්ධපඤ්චාවුධො සුසික්ඛිතකොලෙය්යකසුණඛගණපරිවුතො නගරා නික්ඛමිත්වා හිමවන්තං පවිසිත්වා අනුගඞ්ගං ගන්ත්වා උපරි අභිරුහිතුං අසක්කොන්තො එකං ගඞ්ගං ඔතිණ්ණනදිං දිස්වා තදනුසාරෙන ගච්ඡන්තො මිගසූකරාදයො වධිත්වා අඞ්ගාරපක්කමංසං ඛාදන්තො උච්චට්ඨානං අභිරුහි. තත්ථ රමණීයා නදිකා පරිපුණ්ණකාලෙ ථනපමාණොදකා හුත්වා සන්දති, අඤ්ඤදා ජණ්ණුකපමාණොදකා හොති. තත්ථ නානප්පකාරකා මච්ඡකච්ඡපා විචරන්ති. උදකපරියන්තෙ රජතපට්ටවණ්ණවාලුකා උභොසු තීරෙසු නානාපුප්ඵඵලභරිතවිනමිතා රුක්ඛා පුප්ඵඵලරසමත්තෙහි නානාවිහඞ්ගමභමරගණෙහි සම්පරිකිණ්ණා විවිධමිගසඞ්ඝනිසෙවිතා සීතච්ඡායා. එවං රමණීයාය හෙමවතනදියා තීරෙ ද්වෙ කින්නරා අඤ්ඤමඤ්ඤං ආලිඞ්ගිත්වා පරිචුම්බිත්වා නානප්පකාරෙහි පරිදෙවන්තා රොදන්ති.
රාජා තස්සා නදියා තීරෙන ගන්ධමාදනං අභිරුහන්තො තෙ කින්නරෙ දිස්වා “කිං නු ඛො එතෙ එවං පරිදෙවන්ති, පුච්ඡිස්සාමි නෙ”ති චින්තෙත්වා සුනඛෙ ඔලොකෙත්වා අච්ඡරං පහරි. සුසික්ඛිතකොලෙය්යකසුනඛා තාය සඤ්ඤාය ගුම්බං පවිසිත්වා උරෙන නිපජ්ජිංසු. සො තෙසං පටිසල්ලීනභාවං ඤත්වා ධනුකලාපඤ්චෙව සෙසාවුධානි ච රුක්ඛං නිස්සාය ඨපෙත්වා පදසද්දං අකරොන්තො සණිකං තෙසං සන්තිකං ගන්ත්වා “කිංකාරණා තුම්හෙ රොදථා”ති කින්නරෙ පුච්ඡි. තමත්ථං පකාසෙන්තො සත්ථා තිස්සො ගාථා අභාසි –
“භල්ලාතියො නාම අහොසි රාජා, රට්ඨං පහාය මිගවං අචාරි සො;
අගමා ගිරිවරං ගන්ධමාදනං, සුපුප්ඵිතං කිම්පුරිසානුචිණ්ණං.
අගමා ගිරිවරං ගන්ධමාදනං, සුපුප්ඵිතං කිම්පුරිසානුචිණ්ණං.
“සාළූරසඞ්ඝඤ්ච නිසෙධයිත්වා, ධනුං කලාපඤ්ච සො නික්ඛිපිත්වා;
උපාගමි වචනං වත්තුකාමො, යත්ථට්ඨිතා කිම්පුරිසා අහෙසුං.
උපාගමි වචනං වත්තුකාමො, යත්ථට්ඨිතා කිම්පුරිසා අහෙසුං.
“හිමච්චයෙ හෙමවතාය තීරෙ, කිමිධට්ඨිතා මන්තයව්හො අභිණ්හං;
පුච්ඡාමි වො මානුසදෙහවණ්ණෙ, කථං වො ජානන්ති මනුස්සලොකෙ”ති.
පුච්ඡාමි වො මානුසදෙහවණ්ණෙ, කථං වො ජානන්ති මනුස්සලොකෙ”ති.
තත්ථ සාළූරසඞ්ඝන්ති සුනඛගණං. හිමච්චයෙති චතුන්නං හෙමන්තමාසානං අතික්කමෙ. හෙමවතායාති ඉමිස්සා හෙමවතාය නදියා තීරෙ.
රඤ්ඤො වචනං සුත්වා කින්නරො තුණ්හී අහොසි, කින්නරී පන රඤ්ඤා සද්ධිං සල්ලපි –
“මල්ලං ගිරිං පණ්ඩරකං තිකූටං, සීතොදකා අනුවිචරාම නජ්ජො;
මිගා මනුස්සාව නිභාසවණ්ණා, ජානන්ති නො කිම්පුරිසාති ලුද්දා”ති.
මිගා මනුස්සාව නිභාසවණ්ණා, ජානන්ති නො කිම්පුරිසාති ලුද්දා”ති.
තත්ථ මල්ලං ගිරින්ති සම්ම ලුද්දක, මයං ඉමං මල්ලගිරිඤ්ච පණ්ඩරකඤ්ච තිකූටඤ්ච ඉමා ච නජ්ජො අනුවිචරාම. “මාලාගිරි”න්තිපි පාඨො. නිභාසවණ්ණාති නිභාසමානවණ්ණා, දිස්සමානසරීරාති අත්ථො.
තතො රාජා තිස්සො ගාථා අභාසි –
“සුකිච්ඡරූපං පරිදෙවයව්හො, ආලිඞ්ගිතො චාසි පියො පියාය;
පුච්ඡාමි වො මානුසදෙහවණ්ණෙ, කිමිධ වනෙ රොදථ අප්පතීතා.
පුච්ඡාමි වො මානුසදෙහවණ්ණෙ, කිමිධ වනෙ රොදථ අප්පතීතා.
“සුකිච්ඡරූපං පරිදෙවයව්හො, ආලිඞ්ගිතො චාසි පියො පියාය;
පුච්ඡාමි වො මානුසදෙහවණ්ණෙ, කිමිධ වනෙ විලපථ අප්පතීතා.
පුච්ඡාමි වො මානුසදෙහවණ්ණෙ, කිමිධ වනෙ විලපථ අප්පතීතා.
“සුකිච්ඡරූපං පරිදෙවයව්හො, ආලිඞ්ගිතො චාසි පියො පියාය;
පුච්ඡාමි වො මානුසදෙහවණ්ණෙ, කිමිධ වනෙ සොචථ අප්පතීතා”ති.
පුච්ඡාමි වො මානුසදෙහවණ්ණෙ, කිමිධ වනෙ සොචථ අප්පතීතා”ති.
තත්ථ සුකිච්ඡරූපන්ති සුට්ඨු දුක්ඛප්පත්තා විය හුත්වා. ආලිඞ්ගිතො චාසි පියො පියායාති තයා පියාය තව පියො ආලිඞ්ගිතො ච ආසි. “ආලිඞ්ගියො චාසී”තිපි පාඨො, අයමෙවත්ථො. කිමිධ වනෙති කිංකාරණා ඉධ වනෙ අන්තරන්තරා ආලිඞ්ගිත්වා පරිචුම්බිත්වා පියකථං කථෙත්වා පුන අප්පතීතා රොදථාති.