බ්රහ්මලොකා චවිත්වානාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො විසුද්ධසංකිලෙසං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු හෙට්ඨා විත්ථාරිතමෙව. ඉධ පන සත්ථා “භික්ඛු මාතුගාමො නාමෙස විසුද්ධසත්තෙපි සංකිලිට්ඨෙ කරොතී”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියන්ති චූළපලොභනෙ (ජා· 1.3.37 ආදයො) වුත්තනයෙනෙව අතීතවත්ථු විත්ථාරිතබ්බං. තදා පන මහාසත්තො බ්රහ්මලොකා චවිත්වා කාසිරඤ්ඤො පුත්තො හුත්වා නිබ්බත්ති, අනිත්ථිගන්ධකුමාරො නාම අහොසි. ඉත්ථීනං හත්ථෙ න සණ්ඨාති, පුරිසවෙසෙන නං ථඤ්ඤං පායෙන්ති, ඣානාගාරෙ වසති, ඉත්ථියො න පස්සති. තමත්ථං පකාසෙන්තො සත්ථා චතස්සො ගාථා අභාසි –

තත්ථ සබ්බකාමසමිද්ධිසූති සබ්බකාමානං සමිද්ධීසු සම්පත්තීසු ඨිතස්ස රඤ්ඤො පුත්තො හුත්වා එකො දෙවපුත්තො නිබ්බත්ති. ස්වාස්සූති සො කුමාරො. තායෙවාති තාය බ්රහ්මලොකෙ නිබ්බත්තිතාය ඣානසඤ්ඤාය එව. සුමාපිතන්ති පිතරා සුට්ඨු මනාපං කත්වා මාපිතං. රහසි ඣායථාති මාතුගාමං අපස්සන්තො වසි. පරිදෙවෙසීති විලපි.

පඤ්චමා රඤ්ඤො පරිදෙවනගාථා –

තත්ථ කො නු ඛ්වෙත්ථ උපායොති කො නු ඛො එත්ථ එතස්ස කාමානං භුඤ්ජනඋපායො. “කො නු ඛො ඉධුපායො සො”තිපි පාඨො, අට්ඨකථායං පන “කො නු ඛො එතං උපවසිත්වා උපලාපනකාරණං ජානාතී”ති වුත්තං. කො වා ජානාති කිඤ්චනන්ති කො වා එතස්ස පලිබොධකාරණං ජානාතීති අත්ථො.

තතො පරං දියඩ්ඪගාථා අභිසම්බුද්ධගාථා –

“සා තත්ථ උපසඞ්කම්ම, රාජානං එතදබ්රවී”ති;

තත්ථ අහූති භික්ඛවෙ, තත්ථෙව අන්තෙපුරෙ චූළනාටකානං අන්තරෙ එකා තරුණකුමාරිකා අහොසි. පදක්ඛිණාති සුසික්ඛිතා.

උපඩ්ඪගාථා කුමාරිකාය වුත්තා.

තත්ථ සචෙ භත්තාති සචෙ එස මය්හං පති භවිස්සතීති.

තත්ථ තව භත්තාති තවෙස පති භවිස්සති, ත්වඤ්ඤෙව තස්ස අග්ගමහෙසී භවිස්සසි, ගච්ඡ නං පලොභෙහි, කාමරසං ජානාපෙහීති.

එවං වත්වා රාජා “ඉමිස්සා කිර ඔකාසං කරොන්තූ”ති කුමාරස්ස උපට්ඨාකානං පෙසෙසි. සා පච්චූසකාලෙ වීණං ආදාය ගන්ත්වා කුමාරස්ස සයනගබ්භස්ස බහි අවිදූරෙ ඨත්වා අග්ගනඛෙහි වීණං වාදෙන්තී මධුරසරෙන ගායිත්වා තං පලොභෙසි. තමත්ථං පකාසෙන්තො සත්ථා ආහ –