යථා නදී ච පන්ථො චාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො තථාරූපංයෙව උපාසකං ආරබ්භ කථෙසි. සො පන පරිග්ගණ්හන්තො තස්සා දුස්සීලභාවං ඤත්වා භණ්ඩිතො චිත්තබ්යාකුලතාය සත්තට්ඨ දිවසෙ උපට්ඨානං නාගමාසි. සො එකදිවසං විහාරං ගන්ත්වා තථාගතං වන්දිත්වා නිසින්නො “කස්මා සත්තට්ඨ දිවසානි නාගතොසී”ති වුත්තෙ “භරියා මෙ, භන්තෙ, දුස්සීලා, තස්සා උපරි බ්යාකුලචිත්තතාය නාගතොම්හී”ති ආහ. සත්ථා “උපාසක, ඉත්ථීසු ‘අනාචාරා එතා’ති කොපං අකත්වා මජ්ඣත්තෙනෙව භවිතුං වට්ටතීති පුබ්බෙපි තෙ පණ්ඩිතා කථයිංසු, ත්වං පන භවන්තරෙන පටිච්ඡන්නත්තා තං කාරණං න සල්ලක්ඛෙසී”ති වත්වා තෙන යාචිතො අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො පුරිමනයෙනෙව දිසාපාමොක්ඛො ආචරියො අහොසි. අථස්ස අන්තෙවාසිකො භරියාය දොසං දිස්වා බ්යාකුලචිත්තතාය කතිපාහං අනාගන්ත්වා එකදිවසං ආචරියෙන පුච්ඡිතො තං කාරණං නිවෙදෙසි. අථස්ස ආචරියො “තාත, ඉත්ථියො නාම සබ්බසාධාරණා , තාසු ‘දුස්සීලා එතා’ති පණ්ඩිතා කොපං න කරොන්තී”ති වත්වා ඔවාදවසෙන ඉමං ගාථමාහ –

තත්ථ යථා නදීති යථා අනෙකතිත්ථා නදී න්හානත්ථාය සම්පත්තසම්පත්තානං චණ්ඩාලාදීනම්පි ඛත්තියාදීනම්පි සාධාරණා, න තත්ථ කොචි න්හායිතුං න ලභති නාම. “පන්ථො”තිආදීසුපි යථා මහාමග්ගොපි සබ්බෙසං සාධාරණො , න කොචි තෙන ගන්තුං න ලභති. පානාගාරම්පි සුරාගෙහං සබ්බෙසං සාධාරණං, යො යො පාතුකාමො, සබ්බො තත්ථ පවිසතෙව. පුඤ්ඤත්ථිකෙහි තත්ථ තත්ථ මනුස්සානං නිවාසත්ථාය කතා සභාපි සාධාරණා, න තත්ථ කොචි පවිසිතුං න ලභති. මහාමග්ගෙ පානීයචාටියො ඨපෙත්වා කතා පපාපි සබ්බෙසං සාධාරණා, න තත්ථ කොචි පානීයං පිවිතුං න ලභති. එවං ලොකිත්ථියො නාමාති එවමෙව තාත මාණව ඉමස්මිං ලොකෙ ඉත්ථියොපි සබ්බසාධාරණාව, තෙනෙව ච සාධාරණට්ඨෙන නදීපන්ථපානාගාරසභාපපාසදිසා. තස්මා නාසං කුජ්ඣන්ති පණ්ඩිතා, එතාසං ඉත්ථීනං “ලාමිකා එතා අනාචාරා දුස්සීලා සබ්බසාධාරණා”ති චින්තෙත්වා පණ්ඩිතා ඡෙකා බුද්ධිසම්පන්නා න කුජ්ඣන්තීති.

එවං බොධිසත්තො අන්තෙවාසිකස්ස ඔවාදං අදාසි, සො තං ඔවාදං සුත්වා මජ්ඣත්තො අහොසි. භරියාපිස්ස “ආචරියෙන කිරම්හි ඤාතා”ති තතො පට්ඨාය පාපකම්මං න අකාසි. තස්සපි උපාසකස්ස භරියා “සත්ථාරා කිරම්හි ඤාතා”ති තතො පට්ඨාය පාපකම්මං න අකාසි.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා සච්චානි පකාසෙසි, සච්චපරියොසානෙ උපාසකො සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨහි. සත්ථාපි අනුසන්ධිං ඝටෙත්වා ජාතකං සමොධානෙසි – “තදා ජයම්පතිකාව එතරහි ජයම්පතිකා, ආචරියබ්රාහ්මණො පන අහමෙව අහොසි”න්ති.

එකා ඉච්ඡා පුරෙ ආසීති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො සංකිලෙසං ආරබ්භ කථෙසි. එකො කිර සාවත්ථිවාසී කුලපුත්තො සත්ථු ධම්මදෙසනං සුත්වා රතනසාසනෙ උරං දත්වා පබ්බජිත්වා පටිපන්නකො යොගාවචරො අවිස්සට්ඨකම්මට්ඨානො හුත්වා එකදිවසං සාවත්ථියං පිණ්ඩාය චරන්තො එකං අලඞ්කතපටියත්තං ඉත්ථිං දිස්වා සුභවසෙන ඉන්ද්රියානි භින්දිත්වා ඔලොකෙසි. තස්ස අබ්භන්තරෙ කිලෙසො චලි, වාසියා ආකොටිතඛීරරුක්ඛො විය අහොසි. සො තතො පට්ඨාය කිලෙසවසිකො හුත්වා නෙව කායස්සාදං න චිත්තස්සාදං ලභති, භන්තමිගසප්පටිභාගො සාසනෙ අනභිරතො පරූළ්හකෙසලොමනඛො කිලිට්ඨචීවරො අහොසි. අථස්ස ඉන්ද්රියවිකාරං දිස්වා සහායකා භික්ඛූ “කිං නු ඛො තෙ, ආවුසො, න යථා පොරාණානි ඉන්ද්රියානී”ති පුච්ඡිංසු. අනභිරතොස්මි, ආවුසොති.

අථ නං තෙ සත්ථු සන්තිකං නයිංසු. සත්ථා “කිං, භික්ඛවෙ, අනිච්ඡමානං භික්ඛුං ආදාය ආගතත්ථා”ති පුච්ඡි. “අයං, භන්තෙ, භික්ඛු අනභිරතො”ති? “සච්චං භික්ඛූ”ති. “සච්චං භගවා”ති. “කො තං උක්කණ්ඨාපෙසී”ති? “අහං, භන්තෙ, පිණ්ඩාය චරන්තො එකං ඉත්ථිං දිස්වා ඉන්ද්රියානි භින්දිත්වා ඔලොකෙසිං, අථ මෙ කිලෙසො චලි, තෙනම්හි උක්කණ්ඨිතො”ති. අථ නං සත්ථා “අනච්ඡරියමෙතං භික්ඛු, යං ත්වං ඉන්ද්රියානි භින්දිත්වා විසභාගාරම්මණං සුභවසෙන ඔලොකෙන්තො කිලෙසෙහි කම්පිතො, පුබ්බෙ පඤ්චාභිඤ්ඤා අට්ඨසමාපත්තිලාභිනො ඣානබලෙන කිලෙසෙ වික්ඛම්භෙත්වා විසුද්ධචිත්තා ගගනතලචරා බොධිසත්තාපි ඉන්ද්රියානි භින්දිත්වා විසභාගාරම්මණං ඔලොකයමානා ඣානා පරිහායිත්වා කිලෙසෙහි කම්පිතා මහාදුක්ඛං අනුභවිංසු. න හි සිනෙරුඋප්පාටනකවාතො හත්ථිමත්තං මුණ්ඩපබ්බතං, මහාජම්බුඋම්මූලකවාතො ඡින්නතටෙ විරූළ්හගච්ඡකං, මහාසමුද්දං වා පන සොසනකවාතො ඛුද්දකතළාකං කිස්මිඤ්චිදෙව ගණෙති, එවං උත්තමබුද්ධීනං නාම විසුද්ධචිත්තානං බොධිසත්තානං අඤ්ඤාණභාවකරා කිලෙසා තයි කිං ලජ්ජිස්සන්ති, විසුද්ධාපි සත්තා සංකිලිස්සන්ති, උත්තමයසසමඞ්ගිනොපි ආයසක්යං පාපුණන්තී”ති වත්වා අතීතං ආහරි.