අසන්තං යො පග්ගණ්හාතීති ඉදං සත්ථා වෙළුවනෙ විහරන්තො අජාතසත්තුස්ස රඤ්ඤො අසන්තපග්ගහං ආරබ්භ කථෙසි. සො හි බුද්ධානං පටිකණ්ටකභූතෙ දුස්සීලෙ පාපධම්මෙ දෙවදත්තෙ පසීදිත්වා තං අසන්තං අසප්පුරිසං පග්ගය්හ “තස්ස සක්කාරං කරිස්සාමී”ති බහුං ධනං පරිච්චජිත්වා ගයාසීසෙ විහාරං කාරෙත්වා තස්සෙව වචනං ගහෙත්වා පිතරං ධම්මරාජානං සොතාපන්නං අරියසාවකං ඝාතෙත්වා අත්තනො සොතාපත්තිමග්ගස්ස උපනිස්සයං භින්දිත්වා මහාවිනාසං පත්තො. සො හි “දෙවදත්තො පථවියං පවිට්ඨො”ති සුත්වා “කච්චි නු ඛො මම්පි පථවී ගිලෙය්යා”ති භීතතසිතො රජ්ජසුඛං න ලභති, සයනෙ අස්සාදසුඛං න වින්දති, තිබ්බකාරණාභිතුන්නො හත්ථිපොතො විය කම්පමානො විචරති. සො පථවිං ඵලමානං විය, අවීචිජාලං නික්ඛමන්තිං විය, පථවියා අත්තානං ගිලියමානං විය, ආදිත්තාය ලොහපථවියා උත්තානකං නිපජ්ජාපෙත්වා අයසූලෙහි කොටියමානං විය ච සමනුපස්සි. තෙනස්ස පහටකුක්කුටස්සෙව මුහුත්තම්පි කම්පමානස්ස අවත්ථානං නාම නාහොසි. සො සම්මාසම්බුද්ධං පස්සිතුකාමො ඛමාපෙතුකාමො පඤ්හං පුච්ඡිතුකාමො අහොසි, අත්තනො පන අපරාධමහන්තතාය උපසඞ්කමිතුං න සක්කොති.

අථස්ස රාජගහනගරෙ කත්තිකරත්තිවාරෙ සම්පත්තෙ දෙවනගරං විය නගරෙ අලඞ්කතෙ මහාතලෙ අමච්චගණපරිවුතස්ස කඤ්චනාසනෙ නිසින්නස්ස ජීවකං කොමාරභච්චං අවිදූරෙ නිසින්නං දිස්වා එතදහොසි “ජීවකං ගහෙත්වා සම්මාසම්බුද්ධස්ස සන්තිකං ගමිස්සාමි, න ඛො පන සක්කා මයා උජුකමෙව වත්තුං ‘අහං, සම්ම ජීවක, සයං ගන්තුං න සක්කොමි, එහි මං සත්ථු සන්තිකං නෙහී’ති, පරියායෙන පන රත්තිසම්පදං වණ්ණෙත්වා ‘කං නු ඛ්වජ්ජ මයං සමණං වා බ්රාහ්මණං වා පයිරුපාසෙය්යාම, යං නො පයිරුපාසතං චිත්තං පසීදෙය්යා’ති වක්ඛාමි, තං සුත්වා අමච්චා අත්තනො අත්තනො සත්ථාරානං වණ්ණං කථෙස්සන්ති, ජීවකොපි සම්මාසම්බුද්ධස්ස වණ්ණං කථෙස්සති. අථ නං ගහෙත්වා සත්ථු සන්තිකං ගමිස්සාමී”ති. සො පඤ්චහි පදෙහි රත්තිං වණ්ණෙසි “ලක්ඛඤ්ඤා වත භො දොසිනා රත්ති, අභිරූපා වත භො දොසිනා රත්ති, දස්සනීයා වත භො දොසිනා රත්ති, පාසාදිකා වත භො දොසිනා රත්ති, රමණීයා වත භො දොසිනා රත්ති, කං නු ඛ්වජ්ජ මයං සමණං වා බ්රාහ්මණං වා පයිරුපාසෙය්යාම, යං නො පයිරුපාසතං චිත්තං පසීදෙය්යා”ති (දී· නි· 1.150).

අථෙකො අමච්චො පූරණකස්සපස්ස වණ්ණං කථෙසි, එකො මක්ඛලිගොසාලස්ස, එකො අජිතකෙසකම්බලස්ස, එකො පකුධකච්චායනස්ස, එකො සඤ්චයස්ස බෙලට්ඨපුත්තස්ස, එකො නාටපුත්තනිගණ්ඨස්සාති . රාජා තෙසං කථං සුත්වා තුණ්හී අහොසි. සො හි ජීවකස්සෙව මහාඅමච්චස්ස කථං පච්චාසීසති. ජීවකොපි “රඤ්ඤා මං ආරබ්භ කථිතෙයෙව ජානිස්සාමී”ති අවිදූරෙ තුණ්හී නිසීදි. අථ නං රාජා ආහ “ත්වං පන, සම්ම ජීවක, කිං තුණ්හී”ති? තස්මිං ඛණෙ ජීවකො උට්ඨායාසනා යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා “එසො, දෙව, භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො අම්හාකං අම්බවනෙ විහරති සද්ධිං අඩ්ඪතෙළසෙහි භික්ඛුසතෙහි. තං ඛො පන භගවන්තං එවං කල්යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො”ති නව අරහාදිගුණෙ වත්වා ජාතිතො පට්ඨාය පුබ්බනිමිත්තාදිභෙදං භගවතො ආනුභාවං පකාසෙත්වා “තං භගවන්තං දෙවො පයිරුපාසතු, ධම්මං සුණාතු, පඤ්හං පුච්ඡතූ”ති ආහ.

රාජා සම්පුණ්ණමනොරථො හුත්වා “තෙන හි, සම්ම ජීවක, හත්ථියානානි කප්පාපෙහී”ති යානානි කප්පාපෙත්වා මහන්තෙන රාජානුභාවෙන ජීවකම්බවනං ගන්ත්වා තත්ථ මණ්ඩලමාළෙ භික්ඛුසඞ්ඝපරිවුතං තථාගතං දිස්වා සන්තවීචිමජ්ඣෙ මහානාවං විය නිච්චලං භික්ඛුසඞ්ඝං ඉතො චිතො ච අනුවිලොකෙත්වා “එවරූපා නාම මෙ පරිසා න දිට්ඨපුබ්බා”ති ඉරියාපථෙයෙව පසීදිත්වා සඞ්ඝස්ස අඤ්ජලිං පග්ගණ්හිත්වා ථුතිං කත්වා භගවන්තං වන්දිත්වා එකමන්තං නිසින්නො සාමඤ්ඤඵලපඤ්හං පුච්ඡි. අථස්ස භගවා ද්වීහි භාණවාරෙහි පටිමණ්ඩිතං සාමඤ්ඤඵලසුත්තං (දී· නි· 1.150 ආදයො) කථෙසි. සො සුත්තපරියොසානෙ අත්තමනො භගවන්තං ඛමාපෙත්වා උට්ඨායාසනා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි. සත්ථා අචිරපක්කන්තස්ස රඤ්ඤො භික්ඛූ ආමන්තෙත්වා “ඛතායං, භික්ඛවෙ, රාජා, උපහතායං, භික්ඛවෙ, රාජා. සචායං , භික්ඛවෙ, රාජා ඉස්සරියස්ස කාරණා පිතරං ධම්මිකං ධම්මරාජානං ජීවිතා න වොරොපෙස්සථ, ඉමස්මිංයෙව ආසනෙ විරජං වීතමලං ධම්මචක්ඛුං උප්පජ්ජිස්සථ. දෙවදත්තං නිස්සාය අසන්තපග්ගහං කත්වා සොතාපත්තිඵලා පරිහීනො”ති ආහ.