නාචින්තයන්තො පුරිසොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො උත්තරසෙට්ඨිපුත්තං ආරබ්භ කථෙසි. සාවත්ථියං කිර උත්තරසෙට්ඨි නාම අහොසි මහාවිභවො. තස්ස භරියාය කුච්ඡියං එකො පුඤ්ඤවා සත්තො බ්රහ්මලොකා චවිත්වා පටිසන්ධිං ගහෙත්වා වයප්පත්තො අභිරූපො පාසාදිකො අහොසි බ්රහ්මවණ්ණී. අථ එකදිවසං සාවත්ථියං කත්තිකඡණෙ නක්ඛත්තෙ ඝුට්ඨෙ සබ්බො ලොකො නක්ඛත්තනිස්සිතො අහොසි. තස්ස සහායකා අඤ්ඤෙ සෙට්ඨිපුත්තා සපජාපතිකා අහෙසුං. උත්තරසෙට්ඨිපුත්තස්ස පන දීඝරත්තං බ්රහ්මලොකෙ වසිතත්තා කිලෙසෙසු චිත්තං න අල්ලීයති. අථස්ස සහායකා “උත්තරසෙට්ඨිපුත්තස්සපි එකං ඉත්ථිං ආනෙත්වා නක්ඛත්තං කීළිස්සාමා”ති සම්මන්තයිත්වා තං උපසඞ්කමිත්වා “සම්ම, ඉමස්මිං නගරෙ කත්තිකඡණො ඝුට්ඨො, තුය්හම්පි එකං ඉත්ථිං ආනෙත්වා නක්ඛත්තං කීළිස්සාමා”ති ආහංසු. “න මෙ අත්ථො ඉත්ථියා”ති ච වුත්තෙපි පුනප්පුනං නිබන්ධිත්වා සම්පටිච්ඡාපෙත්වා එකං වණ්ණදාසිං සබ්බාලඞ්කාරපටිමණ්ඩිතං කත්වා තස්ස ඝරං නෙත්වා “ත්වං සෙට්ඨිපුත්තස්ස සන්තිකං ගච්ඡා”ති සයනිඝරං පෙසෙත්වා නික්ඛමිංසු. තං සයනිඝරං පවිට්ඨම්පි සෙට්ඨිපුත්තො නෙව ඔලොකෙති, නාලපති. සා චින්තෙසි “අයං එවං රූපසොභග්ගප්පත්තං උත්තමවිලාසසම්පන්නං මං නෙව ඔලොකෙති, නාලපති, ඉදානි නං අත්තනො ඉත්ථිකුත්තලීලාය ඔලොකාපෙස්සාමී”ති ඉත්ථිලීලං දස්සෙන්තී පහට්ඨාකාරෙන අග්ගදන්තෙ විවරිත්වා හසිතං අකාසි. සෙට්ඨිපුත්තො ඔලොකෙත්වා දන්තට්ඨිකෙ නිමිත්තං ගණ්හි. අථස්ස අට්ඨිකසඤ්ඤා උප්පජ්ජි, සකලම්පි තං සරීරං අට්ඨිකසඞ්ඛලිකා විය පඤ්ඤායි. සො තස්සා පරිබ්බයං දත්වා “ගච්ඡා”ති උය්යොජෙසි.

තං තස්ස ඝරා ඔතිණ්ණං එකො ඉස්සරො අන්තරවීථියං දිස්වා පරිබ්බයං දත්වා අත්තනො ඝරං නෙසි, සත්තාහෙ වීතිවත්තෙ නක්ඛත්තං ඔසිතං. වණ්ණදාසියා මාතා ධීතු ආගමනං අදිස්වා සෙට්ඨිපුත්තානං සන්තිකං ගන්ත්වා “කහං සා”ති පුච්ඡි. තෙ උත්තරසෙට්ඨිපුත්තස්ස ඝරං ගන්ත්වා “කහං සා”ති පුච්ඡිංසු. “තඞ්ඛණඤ්ඤෙව තස්සා පරිබ්බයං දත්වා උය්යොජෙසි”න්ති. අථස්සා මාතා රොදන්තී “ධීතරං මෙ න පස්සාමි, ධීතරං මෙ සමානෙථා”ති උත්තරසෙට්ඨිපුත්තං ආදාය රඤ්ඤො සන්තිකං අගමාසි. රාජා අට්ටං විනිච්ඡිනන්තො “ඉමෙ තෙ සෙට්ඨිපුත්තා වණ්ණදාසිං ආනෙත්වා තුය්හං අදංසූ”ති පුච්ඡි. “ආම, දෙවා”ති. “ඉදානි සා කහ”න්ති? “න ජානාමි, තඞ්ඛණඤ්ඤෙව නං උය්යොජෙසි”න්ති. “ඉදානි තං සමානෙතුං සක්කොසී”ති? “න සක්කොමි, දෙවා”ති. රාජා “සචෙ සමානෙතුං න සක්කොති, රාජාණමස්ස කරොථා”ති ආහ. අථ නං පච්ඡාබාහං බන්ධිත්වා “රාජාණං කරිස්සාමා”ති ගහෙත්වා පක්කමිංසු. “සෙට්ඨිපුත්තං කිර වණ්ණදාසිං සමානෙතුං අසක්කොන්තං රාජා රාජාණං කාරෙතී”ති සකලනගරං එකකොලාහලං අහොසි. මහාජනො උරෙ හත්ථෙ ඨපෙත්වා “කිං නාමෙතං, සාමි, අත්තනො තෙ අනනුච්ඡවිකං ලද්ධ”න්ති පරිදෙවති. සෙට්ඨිපි පුත්තස්ස පච්ඡතො පච්ඡතො පරිදෙවන්තො ගච්ඡති.

සෙට්ඨිපුත්තො චින්තෙසි “ඉදං මය්හං එවරූපං දුක්ඛං අගාරෙ වසනභාවෙන උප්පන්නං. සචෙ ඉතො මුච්චිස්සාමි, මහාගොතමසම්මාසම්බුද්ධස්ස සන්තිකෙ පබ්බජිස්සාමී”ති. සාපි ඛො වණ්ණදාසී තං කොලාහලසද්දං සුත්වා “කිංසද්දො නාමෙසො”ති පුච්ඡිත්වා තං පවත්තිං සුත්වා වෙගෙන ඔතරිත්වා “උස්සරථ, උස්සරථ, සාමී, මං රාජපුරිසානං දට්ඨුං දෙථා”ති අත්තානං දස්සෙසි. රාජපුරිසා තං දිස්වා මාතරං පටිච්ඡාපෙත්වා සෙට්ඨිපුත්තං මුඤ්චිත්වා පක්කමිංසු. සො සහායකපරිවුතොව නදිං ගන්ත්වා සසීසං න්හායිත්වා ගෙහං ගන්ත්වා භුත්තපාතරාසො මාතාපිතරො වන්දිත්වා පබ්බජ්ජං අනුජානාපෙත්වා චීවරසාටකෙ ආදාය මහන්තෙන පරිවාරෙන සත්ථු සන්තිකං ගන්ත්වා වන්දිත්වා පබ්බජ්ජං යාචිත්වා පබ්බජ්ජඤ්ච උපසම්පදඤ්ච ලභිත්වා අවිස්සට්ඨකම්මට්ඨානො විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා න චිරස්සෙව අරහත්තෙ පතිට්ඨාසි.

අථෙකදිවසං ධම්මසභායං සන්නිපතිතා භික්ඛූ “ආවුසො, උත්තරසෙට්ඨිපුත්තො අත්තනො භයෙ උප්පන්නෙ සාසනස්ස ගුණං ජානිත්වා ‘ඉමම්හා දුක්ඛා මුච්චමානො පබ්බජිස්සාමී’ති චින්තෙත්වා තෙන සුචින්තිතෙන මරණමුත්තො චෙව, පබ්බජිතො ච අග්ගඵලෙ පතිට්ඨිතො”ති තස්ස ගුණකථං කථෙසුං. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, උත්තරසෙට්ඨිපුත්තොව අත්තනො භයෙ උප්පන්නෙ ‘ඉමිනා උපායෙන ඉමම්හා දුක්ඛා මුච්චිස්සාමී’ති චින්තෙත්වා මරණභයා මුත්තො, අතීතෙ පණ්ඩිතාපි අත්තනො භයෙ උප්පන්නෙ ‘ඉමිනා උපායෙන ඉමම්හා දුක්ඛා මුච්චිස්සාමා’ති චින්තෙත්වා මරණභයතො මුච්චිංසුයෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.