5. මහිංසරාජචරියාවණ්ණනා
පඤ්චමෙ මහිංසො පවනචාරකොති මහාවනචාරී වනමහිංසො යදා හොමීති යොජනා. පවඩ්ඪකායොති වයසම්පත්තියා අඞ්ගපච්චඞ්ගානඤ්ච ථූලභාවෙන අභිවඩ්ඪකායො. බලවාති මහාබලො ථාමසම්පන්නො. මහන්තොති විපුලසරීරො. හත්ථිකලභප්පමාණො කිර තදා බොධිසත්තස්ස කායො හොති. භීමදස්සනොති මහාසරීරතාය වනමහිංසජාතිතාය ච සීලං අජානන්තානං භයං ජනනතො භයානකදස්සනො.
පබ්භාරෙති ඔලම්බකසිලාකුච්ඡියං. දකාසයෙති ජලාසයසමීපෙ. හොතෙත්ථ ඨානන්ති එත්ථ මහාවනෙ යො කොචි පදෙසො වනමහිංසානං තිට්ඨනට්ඨානං හොති. තහිං තහින්ති තත්ථ තත්ථ.
විචරන්තොති විහාරඵාසුකං වීමංසිතුං විචරන්තො. ඨානං අද්දස භද්දකන්ති එවං විචරන්තො තස්මිං මහාරඤ්ඤෙ භද්දකං මය්හං ඵාසුකං රුක්ඛමූලට්ඨානං අද්දක්ඛිං. දිස්වා ච තං ඨානං උපගන්ත්වාන, තිට්ඨාමි ච සයාමි ච ගොචරං ගහෙත්වා දිවා තං රුක්ඛමූලට්ඨානං ගන්ත්වා ඨානසයනෙහි වීතිනාමෙමීති දස්සෙති.
තදා කිර බොධිසත්තො හිමවන්තප්පදෙසෙ මහිංසයොනියං නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො ථාමසම්පන්නො මහාසරීරො හත්ථිකලභප්පමාණො පබ්බතපාදපබ්භාරගිරිදුග්ගවනඝටාදීසු විචරන්තො එකං ඵාසුකං මහාරුක්ඛමූලං දිස්වා ගොචරං ගහෙත්වා දිවා තත්ථ වසති. අථෙකො ලොලමක්කටො රුක්ඛා ඔතරිත්වා මහාසත්තස්ස පිට්ඨිං අභිරුහිත්වා උච්චාරපස්සාවං කත්වා සිඞ්ගෙසු ගණ්හිත්වා ඔලම්බන්තො නඞ්ගුට්ඨෙ ගහෙත්වා දොලායන්තො කීළි. බොධිසත්තො ඛන්තිමෙත්තානුද්දයසම්පදාය තං තස්ස අනාචාරං න මනසාකාසි. මක්කටො පුනප්පුනං තථෙව කරොති. තෙන වුත්තං “අථෙත්ථ කපි මාගන්ත්වා”තිආදි.
තත්ථ කපි මාගන්ත්වාති කපි ආගන්ත්වා, ම-කාරො පදසන්ධිකරො. පාපොති ලාමකො. අනරියොති අනයෙ ඉරියනෙන අයෙ ච න ඉරියනෙන අනරියො, නිහීනාචාරොති අත්ථො. ලහූති ලොලො. ඛන්ධෙති ඛන්ධප්පදෙසෙ. මුත්තෙතීති පස්සාවං කරොති. ඔහදෙතීති කරීසං ඔස්සජ්ජති. තන්ති තං මං, තදා මහිංසභූතං මං.
සකිම්පි දිවසන්ති එකදිවසම්පි දූසෙති මං සබ්බකාලම්පි. තෙනාහ “දූසෙති මං සබ්බකාල”න්ති. න කෙවලඤ්ච දුතියතතියචතුත්ථදිවසමත්තං, අථ ඛො සබ්බකාලම්පි මං පස්සාවාදීහි දූසෙති. යදා යදා මුත්තාදීනි කාතුකාමො, තදා තදා මය්හමෙව උපරි කරොතීති දස්සෙති. උපද්දුතොති බාධිතො, තෙන සිඞ්ගෙසු ඔලම්බනාදිනා මුත්තාදිඅසුචිමක්ඛණෙන තස්ස ච අපහරණත්ථං අනෙකවාරං සිඞ්ගකොටීහි වාලග්ගෙන ච අනෙකවාරං කද්දමපංසුමිස්සකං උදකං සිඤ්චිත්වා ධොවනෙන ච නිප්පීළිතො හොමීති අත්ථො.
යක්ඛොති තස්මිං රුක්ඛෙ අධිවත්ථා දෙවතා. මං ඉදමබ්රවීති රුක්ඛක්ඛන්ධෙ ඨත්වා “මහිංසරාජ, කස්මා ඉමස්ස දුට්ඨමක්කටස්ස අවමානං සහසී”ති ඉමමත්ථං පකාසෙන්තො නාසෙහෙතං ඡවං පාපං , සිඞ්ගෙහි ච ඛුරෙහි චාති ඉදං වචනං මං අභාසි.