දුතියස්මිං පුනාපරන්ති පුන අපරං, න කෙවලමිදං අකිත්තිචරියමෙව, අථ ඛො පුන අපරං අඤ්ඤං සඞ්ඛචරියම්පි පවක්ඛිස්සං, සුණොහීති අධිප්පායො. ඉතො පරෙසුපි එසෙව නයො. සඞ්ඛසව්හයොති සඞ්ඛනාමො. මහාසමුද්දං තරිතුකාමොති සුවණ්ණභූමිං ගන්තුං නාවාය මහාසමුද්දං තරිතුකාමො. උපගච්ඡාමි පට්ටනන්ති තාමලිත්තිපට්ටනං උද්දිස්ස ගච්ඡාමි. සයම්භුඤාණෙන පච්චෙකබොධියා අධිගතත්තා සයමෙව භූතන්ති සයම්භුං. කිලෙසමාරාදීසු කෙනචිපි න පරාජිතන්ති අපරාජිතං, තිණ්ණං මාරානං මත්ථකං මද්දිත්වා ඨිතන්ති අත්ථො. තත්තාය කඨිනභූමියාති ඝම්මසන්තාපෙන සන්තත්තාය සක්ඛරවාලුකානිචිතත්තා ඛරාය කක්ඛළාය භූමියා .

තන්ති තං පච්චෙකබුද්ධං. ඉමමත්ථන්ති ඉමං ඉදානි වක්ඛමානං “ඉදං ඛෙත්ත”න්තිආදිකං අත්ථං. විචින්තයින්ති තදා සඞ්ඛබ්රාහ්මණභූතො චින්තෙසින්ති සත්ථා වදති. තත්රායං අනුපුබ්බිකථා –

අතීතෙ අයං බාරාණසී මොළිනී නාම අහොසි. මොළිනීනගරෙ බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො සඞ්ඛො නාම බ්රාහ්මණො හුත්වා අඩ්ඪො මහද්ධනො චතූසු නගරද්වාරෙසු නගරමජ්ඣෙ අත්තනො නිවෙසනද්වාරෙති ඡසු ඨානෙසු ඡ දානසාලායො කාරෙත්වා දෙවසිකං ඡසතසහස්සානි විස්සජ්ජෙන්තො කපණද්ධිකාදීනං මහාදානං පවත්තෙසි. සො එකදිවසං චින්තෙසි – “අහං ගෙහෙ ධනෙ ඛීණෙ දානං දාතුං න සක්ඛිස්සාමි, අපරික්ඛීණෙයෙව ධනෙ නාවාය සුවණ්ණභූමිං ගන්ත්වා ධනං ආහරිස්සාමී”ති. සො නාවං භණ්ඩස්ස පූරාපෙත්වා පුත්තදාරං ආමන්තෙත්වා “යාවාහං ආගච්ඡිස්සාමි, තාව මෙ දානං අනුපච්ඡින්දන්තා පවත්තෙය්යාථා”ති වත්වා දාසකම්මකරපරිවුතො උපාහනං ආරුය්හ ඡත්තෙන ධාරියමානෙන පට්ටනගාමාභිමුඛො පායාසි.

තස්මිං ඛණෙ ගන්ධමාදනෙ එකො පච්චෙකබුද්ධො සත්තාහං නිරොධසමාපත්තිං සමාපජ්ජිත්වා නිරොධසමාපත්තිතො වුට්ඨාය ලොකං වොලොකෙන්තො තං ධනාහරණත්ථං ගච්ඡන්තං දිස්වා “මහාපුරිසො ධනං ආහරිතුං ගච්ඡති, භවිස්සති නු ඛො අස්ස මහාසමුද්දෙ අන්තරායො, නො”ති ආවජ්ජෙත්වා “භවිස්සතී”ති ඤත්වා “එස මං දිස්වා ඡත්තඤ්ච උපාහනඤ්ච මය්හං දත්වා උපාහනදානනිස්සන්දෙන සමුද්දෙ භින්නාය නාවාය පතිට්ඨං ලභිස්සති, කරිස්සාමිස්ස අනුග්ගහ”න්ති ආකාසෙන ගන්ත්වා තස්ස අවිදූරෙ ඔතරිත්වා මජ්ඣන්හිකසමයෙ චණ්ඩවාතාතපෙන අඞ්ගාරසන්ථතසදිසං උණ්හවාලුකං මද්දන්තො තස්ස අභිමුඛං ආගඤ්ඡි. සො තං දිස්වාව හට්ඨතුට්ඨො “පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං මෙ ආගතං, අජ්ජ මයා එත්ථ බීජං රොපෙතුං වට්ටතී”ති චින්තෙසි. තෙන වුත්තං “තමහං පටිපථෙ දිස්වා, ඉමමත්ථං විචින්තයි”න්තිආදි.

තත්ථ ඉදං ඛෙත්තන්තිආදි චින්තිතාකාරදස්සනං. ඛෙත්තන්ති ඛිත්තං බීජං මහප්ඵලභාවකරණෙන තායතීති ඛෙත්තං, පුබ්බණ්ණාපරණ්ණවිරුහනභූමි. ඉධ පන ඛෙත්තං වියාති ඛෙත්තං, අග්ගදක්ඛිණෙය්යො පච්චෙකබුද්ධො. තෙනෙවාහ “පුඤ්ඤකාමස්ස ජන්තුනො”ති.

මහාගමන්ති විපුලඵලාගමං, සස්සසම්පත්තිදායකන්ති අත්ථො. බීජං න රොපෙතීති බීජං න වපති.