එවං මෙ සුතන්ති ජනවසභසුත්තං. තත්රායං අනුත්තානපදවණ්ණනා – පරිතො පරිතො ජනපදෙසූති සමන්තා සමන්තා ජනපදෙසු. පරිචාරකෙති බුද්ධධම්මසඞ්ඝානං පරිචාරකෙ. උපපත්තීසූති ඤාණගතිපුඤ්ඤානං උපපත්තීසු. කාසිකොසලෙසූති කාසීසු ච කොසලෙසු ච, කාසිරට්ඨෙ ච කොසලරට්ඨෙ චාති අත්ථො. එස නයො සබ්බත්ථ. අඞ්ගමගධයොනකකම්බොජඅස්සකඅවන්තිරට්ඨෙසු පන ඡසු න බ්යාකරොති. ඉමෙසං පන සොළසන්නං මහාජනපදානං පුරිමෙසු දසසුයෙව බ්යාකරොති. නාතිකියාති නාතිකගාමවාසිනො.

තෙනාති තෙන අනාගාමිආදිභාවෙන. සුත්වාති සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණෙන පරිච්ඡින්දිත්වා බ්යාකරොන්තස්ස භගවතො පඤ්හාබ්යාකරණං සුත්වා තෙසං අනාගාමිආදීසු නිට්ඨඞ්ගතා හුත්වා. තෙන අනාගාමිආදිභාවෙන අත්තමනා අහෙසුං. අට්ඨකථායං පන තෙනාති තෙ නාතිකියාති වුත්තං. එතස්මිං අත්ථෙ න-කාරො නිපාතමත්තං හොති.

භගවන්තං කිත්තයමානරූපොති අහො බුද්ධො, අහො ධම්මො, අහො සඞ්ඝො; අහො ධම්මො ස්වාක්ඛාතොති එවං කිත්තයන්තොව කාලමකාසි. බහුජනො පසීදෙය්යාති අම්හාකං පිතා මාතා භාතා භගිනී පුත්තො ධීතා සහායකො, තෙන අම්හෙහි සද්ධිං එකතො භුත්තා, එකතො සයිතා, තස්ස ඉදඤ්චිදඤ්ච මනාපං අකරිම්හ, සො කිර අනාගාමී සකදාගාමී සොතාපන්නො; අහො සාධු, අහො සුට්ඨූති එවං බහුජනො පසාදං ආපජ්ජෙය්ය.

ගතින්ති ඤාණගතිං. අභිසම්පරායන්ති ඤාණාභිසම්පරායමෙව. අද්දසා ඛොති කිත්තකෙ ජනෙ අද්දස? චතුවීසතිසතසහස්සානි.

උපසන්තපදිස්සොති උපසන්තදස්සනො. භාතිරිවාති අතිවිය භාති, අතිවිය විරොචති. ඉන්ද්රියානන්ති මනච්ඡට්ඨානං ඉන්ද්රියානං. අද්දසං ඛො අහං ආනන්දාති නෙව දස, න වීසති, න සතං, න සහස්සං, අනූනාධිකානි චතුවීසතිසතසහස්සානි අද්දසන්ති ආහ.

දිස්වා පන මෙ එත්තකො ජනො මං නිස්සාය දුක්ඛා පමුත්තොති බලවසොමනස්සං උප්පජ්ජි, චිත්තං පසීදි, චිත්තස්ස පසන්නත්තා චිත්තසමුට්ඨානං ලොහිතං පසීදි, ලොහිතස්ස පසන්නත්තා මනච්ඡට්ඨානි ඉන්ද්රියානි පසීදිංසූති සබ්බමිදං වත්වා අථ ඛො ආනන්දාතිආදිමාහ. තත්ථ යස්මා සො භගවතො ධම්මකථං සුත්වා දසසහස්සාධිකස්ස ජනසතසහස්සස්ස ජෙට්ඨකො හුත්වා සොතාපන්නො ජාතො, තස්මා ජනවසභොතිස්ස නාමං අහොසි.

ඉතො සත්තාති ඉතො දෙවලොකා චවිත්වා සත්ත. තතො සත්තාති තතො මනුස්සලොකා චවිත්වා සත්ත. සංසාරානි චතුද්දසාති සබ්බාපි චතුද්දසඛන්ධපටිපාටියො. නිවාසමභිජානාමීති ජාතිවසෙන නිවාසං ජානාමි. යත්ථ මෙ වුසිතං පුරෙති යත්ථ දෙවෙසු ච වෙස්සවණස්ස සහබ්යතං උපගතෙන මනුස්සෙසු ච රාජභූතෙන ඉතො අත්තභාවතො පුරෙයෙව මයා වුසිතං. පුරෙ එවං වුසිතත්තා එව ච ඉදානි සොතාපන්නො හුත්වා තීසු වත්ථූසු බහුං පුඤ්ඤං කත්වා තස්සානුභාවෙන උපරි නිබ්බත්තිතුං සමත්ථොපි දීඝරත්තං වුසිතට්ඨානෙ නිකන්තියා බලවතාය එත්ථෙව නිබ්බත්තො.

ආසා ච පන මෙ සන්තිට්ඨතීති ඉමිනාහං සොතාපන්නොති න සුත්තප්පමත්තොව හුත්වා කාලං වීතිනාමෙසිං. සකදාගාමිමග්ගත්ථාය පන මෙ විපස්සනා ආරද්ධා. අජ්ජෙව අජ්ජෙව පටිවිජ්ඣිස්සාමීති එවං සඋස්සාහො විහරාමීති දස්සෙති. යදග්ගෙති ලට්ඨිවනුය්යානෙ පඨමදස්සනෙ සොතාපන්නදිවසං සන්ධාය වදති. තදග්ගෙ අහං, භන්තෙ, දීඝරත්තං අවිනිපාතො අවිනිපාතං සඤ්ජානාමීති තංදිවසං ආදිං කත්වා, අහං, භන්තෙ, පුරිමං චතුද්දසඅත්තභාවසඞ්ඛාතං දීඝරත්තං අවිනිපාතො ලට්ඨිවනුය්යානෙ සොතාපත්තිමග්ගවසෙන අධිගතං අවිනිපාතධම්මතං සඤ්ජානාමීති අත්ථො. අනච්ඡරියන්ති අනුඅච්ඡරියං. චින්තයමානං පුනප්පුනං අච්ඡරියමෙවිදං යං කෙනචිදෙව කරණීයෙන ගච්ඡන්තො භගවන්තං අන්තරාමග්ගෙ අද්දසං. ඉදම්පි අච්ඡරියං යඤ්ච වෙස්සවණස්ස මහාරාජස්ස සයංපරිසාය භාසතො භගවතො දිට්ඨසදිසමෙව සම්මුඛා සුතං. ද්වෙ පච්චයාති අන්තරාමග්ගෙ දිට්ඨභාවො ච වෙස්සවණස්ස සම්මුඛා සුතං ආරොචෙතුකාමතා ච.

සන්නිපතිතාති කස්මා සන්නිපතිතා? තෙ කිර චතූහි කාරණෙහි සන්නිපතන්ති. වස්සූපනායිකසඞ්ගහත්ථං, පවාරණාසඞ්ගහත්ථං, ධම්මසවනත්ථං, පාරිච්ඡත්තකකීළානුභවනත්ථන්ති. තත්ථ ස්වෙ වස්සූපනායිකාති ආසාළ්හීපුණ්ණමාය ද්වීසු දෙවලොකෙසු දෙවා සුධම්මාය දෙවසභාය සන්නිපතිත්වා මන්තෙන්ති අසුකවිහාරෙ එකො භික්ඛු වස්සූපගතො, අසුකවිහාරෙ ද්වෙ තයො චත්තාරො පඤ්ච දස වීසති තිංසං චත්තාලීසං පඤ්ඤාසං සතං සහස්සං භික්ඛූ වස්සූපගතා, එත්ථෙත්ථ ඨානෙ අය්යානං ආරක්ඛං සුසංවිහිතං කරොථාති එවං වස්සූපනායිකසඞ්ගහො කතො හොති.