3. සඞ්ඛිත්ත ගොතමියොවාද සුත්තවණ්ණනා
තතියෙ සරාගායාති සරාගත්ථාය. විරාගායාති විරජ්ජනත්ථාය. සංයොගායාති වට්ටෙ සංයොගත්ථාය. විසංයොගායාති වට්ටෙ විසංයොගභාවත්ථාය. ආචයායාති වට්ටස්ස වඩ්ඪනත්ථාය. නො අපචයායාති න වට්ටවිද්ධංසනත්ථාය. දුබ්භරතායාති දුප්පොසනත්ථාය. නො සුභරතායාති න සුඛපොසනත්ථාය. ඉමස්මිං සුත්තෙ පඨමවාරෙන වට්ටං කථිතං, දුතියවාරෙන විවට්ටං කථිතං. ඉමිනා ච පන ඔවාදෙන ගොතමී අරහත්තං පත්තාති.
4. ව්යග්ඝපජ්ජ සුත්තවණ්ණනා
චතුත්ථෙ බ්යග්ඝපජ්ජාති ඉදමස්ස පවෙණි නාම වසෙන ආලපනං. තස්ස හි පුබ්බපුරිසා බ්යග්ඝපථෙ ජාතාති තස්මිං කුලෙ මනුස්සා බ්යග්ඝපජ්ජාති වුච්චන්ති. ඉස්සත්ථෙනාති ඉස්සාසකම්මෙන. තත්රුපායායාති “ඉමස්මිං කාලෙ ඉදං නාම කාතුං වට්ටතී”ති ජානනෙ උපායභූතාය. වුද්ධසීලිනොති වඩ්ඪිතසීලා වුද්ධසමාචාරා. ආයන්ති ආගමනං. නාච්චොගාළ්හන්ති නාතිමහන්තං. නාතිහීනන්ති නාතිකසිරං. පරියාදායාති ගහෙත්වා ඛෙපෙත්වා. තත්ථ යස්ස වයතො දිගුණො ආයො, තස්ස වයො ආයං පරියාදාතුං න සක්කොති.
“චතුධා විභජෙ භොගෙ, පණ්ඩිතො ඝරමාවසං;
එකෙන භොගෙ භුඤ්ජෙය්ය, ද්වීහි කම්මං පයොජයෙ;
චතුත්ථඤ්ච නිධාපෙය්ය, ආපදාසු භවිස්සතී”ති. (දී· නි· 3.265) –
එකෙන භොගෙ භුඤ්ජෙය්ය, ද්වීහි කම්මං පයොජයෙ;
චතුත්ථඤ්ච නිධාපෙය්ය, ආපදාසු භවිස්සතී”ති. (දී· නි· 3.265) –
එවං පටිපජ්ජතො පන වයො ආයං පරියාදාතුං න සක්කොතියෙව.
උදුම්බරඛාදීවාති යථා උදුම්බරානි ඛාදිතුකාමෙන පක්කෙ උදුම්බරරුක්ඛෙ චාලිතෙ එකප්පහාරෙනෙව බහූනි ඵලානි පතන්ති, සො ඛාදිතබ්බයුත්තකානි ඛාදිත්වා ඉතරානි බහුතරානි පහාය ගච්ඡති, එවමෙවං යො ආයතො වයං බහුතරං කත්වා විප්පකිරන්තො භොගෙ පරිභුඤ්ජති, සො “උදුම්බරඛාදිකංවායං කුලපුත්තො භොගෙ ඛාදතී”ති වුච්චති. අජෙට්ඨමරණන්ති අනායකමරණං. සමං ජීවිකං කප්පෙතීති සම්මා ජීවිකං කප්පෙති. සමජීවිතාති සමජීවිතාය ජීවිතා. අපායමුඛානීති විනාසස්ස ඨානානි.
උට්ඨාතා කම්මධෙය්යෙසූති කම්මකරණට්ඨානෙසු උට්ඨානවීරියසම්පන්නො. විධානවාති විදහනසම්පන්නො. සොත්ථානං සම්පරායිකන්ති සොත්ථිභූතං සම්පරායිකං. සච්චනාමෙනාති බුද්ධත්තායෙව බුද්ධොති එවං අවිතථනාමෙන. චාගො පුඤ්ඤං පවඩ්ඪතීති චාගො ච සෙසපුඤ්ඤඤ්ච පවඩ්ඪති. ඉමස්මිං සුත්තෙ සද්ධාදයො මිස්සකා කථිතා. පඤ්චමං උත්තානමෙව.
6. කාමාධිවචන සුත්තවණ්ණනා
ඡට්ඨෙ ගබ්භොති ගබ්භවාසො. දිට්ඨධම්මිකාපීති සන්දිට්ඨිකා ගබ්භවාසසදිසා පුනපි මනුස්සගබ්භා. සම්පරායිකාපීති ඨපෙත්වා මනුස්සගබ්භෙ සෙසගබ්භා. උභයං එතෙ කාමා පවුච්චන්තීති භයඤ්ච දුක්ඛඤ්ච, භයඤ්ච රොගො ච, භයඤ්ච ගණ්ඩො ච, භයඤ්ච සල්ලඤ්ච, භයඤ්ච සඞ්ගො ච, භයඤ්ච පඞ්කො ච, භයඤ්ච ගබ්භො චාති එවං උභයං එතෙ කාමා පවුච්චන්ති. සාතරූපෙනාති කාමසුඛෙන. පලිපථන්ති වට්ටපලිපථං. අතික්කම්මාති ඉමස්මිං ඨානෙ විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා අස්ස භික්ඛුනො අරහත්තප්පත්තභාවො ගහිතො. එවරූපං පජං ජාතිජරූපෙතං තීසු භවෙසු ඵන්දමානං අවෙක්ඛතීති සුත්තෙ වට්ටං කථෙත්වා ගාථාසු විවට්ටං කථිතන්ති. සත්තමට්ඨමානි උත්තානත්ථානෙව.
9. පඨම අට්ඨපුග්ගල සුත්තවණ්ණනා
නවමෙ උජුභූතොති කායවඞ්කාදීනං අභාවෙන උජුකො. පඤ්ඤාසීලසමාහිතොති පඤ්ඤාය ච සීලෙන ච සමන්නාගතො. යජමානානන්ති දානං දදන්තානං. පුඤ්ඤපෙක්ඛානන්ති පුඤ්ඤං ඔලොකෙන්තානං ගවෙසන්තානං. ඔපධිකන්ති උපධිවිපාකං, ඔපධිභූතං ඨානං අප්පමාණං. දසමෙ සමුක්කට්ඨොති උක්කට්ඨො උත්තමො. සත්තානන්ති සබ්බසත්තානං. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානමෙවාති.