5. අනුතප්පසුත්තවණ්ණනා
පඤ්චමෙ අනුතප්පාති අනුසොචිතබ්බා අනුතාපකාරී. ඉමෙසු ද්වීසුපි සුත්තෙසු ගාථාසු ච වට්ටවිවට්ටං කථිතං.
6. නකුලපිතුසුත්තවණ්ණනා
ඡට්ඨෙ බාළ්හගිලානොති අධිමත්තගිලානො. එතදවොචාති සාමිකස්ස භෙසජ්ජං කත්වා බ්යාධිං වූපසමෙතුං අසක්කොන්තී ඉදානි සීහනාදං නදිත්වා සච්චකිරියාය බ්යාධිං වූපසමෙතුං සන්තිකෙ නිසීදිත්වා එතං “මා ඛො ත්ව”න්තිආදිවචනං අවොච. සාපෙක්ඛොති සතණ්හො. න නකුලමාතාති එත්ථ න-කාරො න සක්ඛතීති එවං පරපදෙන යොජෙතබ්බො. සන්ථරිතුන්ති නිච්ඡිද්දං කාතුං, සණ්ඨපෙතුන්ති අත්ථො. වෙණිං ඔලිඛිතුන්ති එළකලොමානි කප්පෙත්වා විජටෙත්වා වෙණිං කාතුං.
අඤ්ඤං ඝරං ගමිස්සතීති අඤ්ඤං සාමිකං ගණ්හිස්සති. සොළස වස්සානි ගහට්ඨකං බ්රහ්මචරියං සමාචිණ්ණන්ති ඉතො සොළසවස්සමත්ථකෙ ගහට්ඨබ්රහ්මචරියවාසො සමාචිණ්ණො. දස්සනකාමතරාති අතිරෙකෙන දස්සනකාමා. ඉමෙහි තීහි අඞ්ගෙහි සීහනාදං නදිත්වා “ඉමිනා සච්චෙන තව සරීරෙ බ්යාධි ඵාසු හොතූ”ති සච්චකිරියං අකාසි.
ඉදානි භගවන්තං සක්ඛිං කත්වා අත්තනො සීලාදිගුණෙහිපි සච්චකිරියං කාතුං සියා ඛො පන තෙතිආදිමාහ. තත්ථ පරිපූරකාරිනීති සමත්තකාරිනී. චෙතොසමථස්සාති සමාධිකම්මට්ඨානස්ස. ඔගාධප්පත්තාති ඔගාධං අනුප්පවෙසං පත්තා. පතිගාධප්පත්තාති පතිගාධං පතිට්ඨං පත්තා. අස්සාසප්පත්තාති අස්සාසං අවස්සයං පත්තා. වෙසාරජ්ජප්පත්තාති සොමනස්සඤාණං පත්තා. අපරප්පච්චයාති පරප්පච්චයො වුච්චති පරසද්ධා පරපත්තියායනා, තාය විරහිතාති අත්ථො. ඉමෙහි තීහි අඞ්ගෙහි අත්තනො ගුණෙ ආරබ්භ සච්චකිරියං අකාසි. ගිලානා වුට්ඨිතොති ගිලානො හුත්වා වුට්ඨිතො. යාවතාති යත්තිකායො. තාසං අඤ්ඤතරාති තාසං අන්තරෙ එකා. අනුකම්පිකාති හිතානුකම්පිකා. ඔවාදිකාති ඔවාදදායිකා. අනුසාසිකාති අනුසිට්ඨිදායිකා.
7. කුසලසුත්තවණ්ණනා
සත්තමෙ පටිසල්ලානා වුට්ඨිතොති එකීභාවාය ධම්මනිජ්ඣානක්ඛන්තිතො ඵලසමාපත්තිවිහාරතො වුට්ඨිතො. යථාවිහාරන්ති අත්තනො අත්තනො වසනවිහාරං. නවාති පබ්බජ්ජාය නවකා. තෙ පඤ්චසතමත්තා අහෙසුං. කාකච්ඡමානාති කාකසද්දං කරොන්තා දන්තෙ ඛාදන්තා. ථෙරාති ථිරභාවං පත්තා. තෙන නොති තෙන නු. සෙය්යසුඛාදීනි හෙට්ඨා වුත්තත්ථානෙව. රට්ඨිකොති යො රට්ඨං භුඤ්ජති. පෙත්තණිකොති යො පිතරා භුත්තානුභුත්තං භුඤ්ජති. සෙනාපතිකොති සෙනාය ජෙට්ඨකො. ගාමගාමණිකොති ගාමභොජකො. පූගගාමණිකොති ගණජෙට්ඨකො. අවිපස්සකො කුසලානං ධම්මානන්ති කුසලානං ධම්මානං අනෙසකො අගවෙසකො හුත්වා. බොධිපක්ඛියානං ධම්මානන්ති සත්තතිංසාය බොධිපක්ඛියධම්මානං.
8. මච්ඡික සුත්තවණ්ණනා
අට්ඨමෙ මච්ඡිකන්ති මච්ඡඝාතකං. හත්ථිනා යාතීති හත්ථියායී. පරතොපි එසෙව නයො. වජ්ඣෙති වධිතබ්බෙ. වධායනීතෙති වධාය උපනීතෙ. පාපකෙන මනසාති ලාමකෙන වධකචිත්තෙන. පාළියං පන වධායුපනීතෙති ලිඛන්ති. මාගවිකොති මිගඝාතකො. කො පන වාදො මනුස්සභූතන්ති යො මනුස්සභූතං පාපකෙන මනසා අනුපෙක්ඛති, තස්ස සම්පත්තියා අභාවෙ කිමෙව වත්තබ්බං. ඉදං පාපකස්ස කම්මුනො අනිට්ඨඵලභාවං දස්සෙතුං වුත්තං. යෙසං පන තාදිසං කම්මං කරොන්තානම්පි යසපටිලාභො හොති, තෙසං තං අකුසලං නිස්සාය කුසලං විපච්චතීති වෙදිතබ්බං. තෙන පනස්ස අකුසලකම්මෙන උපහතත්තා විපාකො න චිරට්ඨිතිකො හොති. ඉමස්මිං සුත්තෙ අකුසලපක්ඛොව කථිතො.