7. සීලසුත්තවණ්ණනා
සත්තමං උත්තානත්ථමෙව. සීලං පනෙත්ථ ඛීණාසවසීලමෙව, බාහුසච්චම්පි ඛීණාසවබාහුසච්චමෙව, වාචාපි ඛීණාසවස්ස කල්යාණවාචාව, ඣානානිපි කිරියජ්ඣානානෙව කථිතානීති වෙදිතබ්බානි.
8. ථෙරසුත්තවණ්ණනා
අට්ඨමෙ ථෙරොති ථිරභාවප්පත්තො. රත්තඤ්ඤූති පබ්බජිතදිවසතො පට්ඨාය අතික්කන්තානං බහූනං රත්තීනං ඤාතා. ඤාතොති පඤ්ඤාතො පාකටො. යසස්සීති යසනිස්සිතො. මිච්ඡාදිට්ඨිකොති අයාථාවදිට්ඨිකො. සද්ධම්මා වුට්ඨාපෙත්වාති දසකුසලකම්මපථධම්මතො වුට්ඨාපෙත්වා. අසද්ධම්මෙ පතිට්ඨාපෙතීති අකුසලකම්මපථෙසු පතිට්ඨාපෙති.
9. පඨමසෙඛසුත්තවණ්ණනා
නවමෙ සෙඛස්සාති සික්ඛකස්ස සකරණීයස්ස. පරිහානායාති උපරිගුණෙහි පරිහානත්ථාය. කම්මාරාමතාති නවකම්මෙ රමනකභාවො. භස්සාරාමතාති ආලාපසල්ලාපෙ රමනකභාවො. නිද්දාරාමතාති නිද්දායනෙ රමනකභාවො. සඞ්ගණිකාරාමතාති ගණසඞ්ගණිකාය රමනකභාවො. යථාවිමුත්තං චිත්තං න පච්චවෙක්ඛතීති යථා යං චිත්තං විමුත්තං, යෙ ච දොසා පහීනා, ගුණා ච පටිලද්ධා, තෙ පච්චවෙක්ඛිත්වා උපරිගුණපටිලාභාය වායාමං න කරොතීති අත්ථො. ඉති ඉමස්මිං සුත්තෙ සත්තන්නං සෙඛානං උපරිගුණෙහි පරිහානිකාරණඤ්ච වුද්ධිකාරණඤ්ච කථිතං. යඤ්ච නාම සෙඛස්ස පරිහානකාරණං, තං පුථුජ්ජනස්ස පඨමමෙව හොතීති.
10. දුතියසෙඛසුත්තවණ්ණනා
දසමෙ වියත්තොති බ්යත්තො ඡෙකො. කිංකරණීයෙසූති ඉති කත්තබ්බෙසු. චෙතොසමථන්ති සමාධිකම්මට්ඨානං. අනනුලොමිකෙනාති සාසනස්ස අනනුච්ඡවිකෙන. අතිකාලෙනාති අතිපාතොව. අතිදිවාති දිවා වුච්චති මජ්ඣන්හිකො, තං අතික්කමිත්වා. ආභිසල්ලෙඛිකාති අතිවිය කිලෙසසල්ලෙඛිකා. චෙතොවිවරණසප්පායාති චිත්තවිවරණසඞ්ඛාතානං සමථවිපස්සනානං සප්පායා. අප්පිච්ඡකථාති අප්පිච්ඡා හොථාති කථනකථා. සන්තුට්ඨිකථාති චතූහි පච්චයෙහි සන්තුට්ඨා හොථාති කථනකථා. පවිවෙකකථාති තීහි විවෙකෙහි විවිත්තා හොථාති කථනකථා. අසංසග්ගකථාති පඤ්චවිධෙන සංසග්ගෙන අසංසට්ඨා හොථාති කථනකථා. වීරියාරම්භකථාති දුවිධං වීරියං ආරභථාති කථනකථා. සීලකථාදීසු සීලං ආරබ්භ කථා සීලකථා. සමාධිං ආරබ්භ, පඤ්ඤං ආරබ්භ, පඤ්චවිධං විමුත්තිං ආරබ්භ, එකූනවීසතිපච්චවෙක්ඛණසඞ්ඛාතං විමුත්තිඤාණදස්සනං ආරබ්භ කථා විමුත්තිඤාණදස්සනකථා. න නිකාමලාභීතිආදීසු න ඉච්ඡිතිච්ඡිතලාභී, දුක්ඛලාභී න විපුලලාභීති අත්ථො. සෙසං උත්තානත්ථමෙවාති.
ථෙරවග්ගො චතුත්ථො.
5. කකුධවග්ගො
1-2. පඨමසම්පදාසුත්තාදිවණ්ණනා
පඤ්චමස්ස පඨමෙ පඤ්ච සම්පදා මිස්සිකා කථිතා. දුතියෙ පුරිමා චතස්සො මිස්සිකා, පඤ්චමී ලොකිකාව.
3. අඤ්ඤබ්යාකරණසුත්තවණ්ණනා
තතියෙ අඤ්ඤාබ්යාකරණානීති අරහත්තබ්යාකරණානි. මන්දත්තාති මන්දභාවෙන අඤ්ඤාණෙන. මොමූහත්තාති අතිමූළ්හභාවෙන. අඤ්ඤං බ්යාකරොතීති අරහත්තං පත්තොස්මීති කථෙති. ඉච්ඡාපකතොති ඉච්ඡාය අභිභූතො. අධිමානෙනාති අධිගතමානෙන. සම්මදෙවාති හෙතුනා නයෙන කාරණෙනෙව.
4-5. ඵාසුවිහාරසුත්තාදිවණ්ණනා
චතුත්ථෙ ඵාසුවිහාරාති සුඛවිහාරා. පඤ්චමෙ අකුප්පන්ති අරහත්තං.
6. දුතියඅකුප්පසුත්තවණ්ණනා
ඡට්ඨෙ අප්පට්ඨොති අප්පසමාරම්භො. අප්පකිච්චොති අප්පකරණීයො. සුභරොති සුඛෙන භරිතබ්බො සුපොසො. සුසන්තොසොති තීහි සන්තොසෙහි සුට්ඨු සන්තොසො. ජීවිතපරික්ඛාරෙසූති ජීවිතසම්භාරෙසු. අප්පාහාරොති මන්දාහාරො. අනොදරිකත්තන්ති න ඔදරිකභාවං අමහග්ඝසභාවං අනුයුත්තො. අප්පමිද්ධොති න බහුනිද්දො. සත්තමට්ඨමානි උත්තානත්ථානි.
9. සීහසුත්තවණ්ණනා
නවමෙ සක්කච්චඤ්ඤෙව දෙති නො අසක්කච්චන්ති අනවඤ්ඤාය අවිරජ්ඣිත්වාව දෙති, නො අවඤ්ඤාය විරජ්ඣිත්වා. මා මෙ යොග්ගපථො නස්සාති මයා කතයොග්ගපථො මය්හං මා නස්සතු, “එකො සීහො උට්ඨාය බිළාරං පහරන්තො විරජ්ඣිත්වා පහරී”ති එවං වත්තාරො මා හොන්තූති අත්ථො. අන්නභාරනෙසාදානන්ති එත්ථ අන්නං වුච්චති යවභත්තං, තං භාරො එතෙසන්ති අන්නභාරා. යාචකානං එතං නාමං. නෙසාදා වුච්චන්ති සාකුණිකා. ඉති සබ්බපච්ඡිමාය කොටියා එතෙසං යාචකනෙසාදානම්පි සක්කච්චමෙව දෙසෙති.
10. කකුධසුත්තවණ්ණනා
දසමෙ අත්තභාවපටිලාභොති සරීරපටිලාභො. ද්වෙ වා තීණි වා මාගධකානි ගාමක්ඛෙත්තානීති එත්ථ මාගධිකං ගාමක්ඛෙත්තං අත්ථි ඛුද්දකං, අත්ථි මජ්ඣිමං, අත්ථි මහන්තං. ඛුද්දකං ගාමක්ඛෙත්තං ඉතො චත්තාලීසං උසභානි, ඉතො චත්තාලීසන්ති ගාවුතං හොති, මජ්ඣිමං ඉතො ගාවුතං, ඉතො ගාවුතන්ති අඩ්ඪයොජනං හොති, මහන්තං ඉතො දියඩ්ඪගාවුතං, ඉතො දියඩ්ඪගාවුතන්ති තිගාවුතං හොති. තෙසු ඛුද්දකෙන ගාමක්ඛෙත්තෙන තීණි, ඛුද්දකෙන ච මජ්ඣිමෙන ච ද්වෙ ගාමක්ඛෙත්තානි තස්ස අත්තභාවො. තිගාවුතඤ්හිස්ස සරීරං. පරිහරිස්සාමීති පටිජග්ගිස්සාමි ගොපයිස්සාමි. රක්ඛස්සෙතන්ති රක්ඛස්සු එතං. මොඝපුරිසොති තුච්ඡපුරිසො. නාස්සස්සාති න එතස්ස භවෙය්ය. සමුදාචරෙය්යාමාති කථෙය්යාම. සම්මන්නතීති සම්මානං කරොති. යං තුමො කරිස්සති තුමොව තෙන පඤ්ඤායිස්සතීති යං එස කරිස්සති, එසොව තෙන කම්මෙන පාකටො භවිස්සති. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානත්ථමෙවාති.