10. පුබ්බණ්හසුත්තවණ්ණනා
දසමෙ සුනක්ඛත්තන්තිආදීසු යස්මිං දිවසෙ තයො සුචරිතධම්මා පූරිතා හොන්ති, සො දිවසො ලද්ධනක්ඛත්තයොගො නාම, තෙනස්ස සදා සුනක්ඛත්තං නාම හොතීති වුච්චති. ස්වෙව දිවසො කතමඞ්ගලො නාම හොති, තෙනස්ස සදා සුමඞ්ගලන්ති වුච්චති. පභාතම්පිස්ස සදා සුප්පභාතමෙව, සයනතො උට්ඨානම්පි සුහුට්ඨිතමෙව, ඛණොපි සුක්ඛණොව, මුහුත්තොපි සුමුහුත්තොව. එත්ථ ච දසච්ඡරපමාණො කාලො ඛණො නාම, තෙන ඛණෙන දසක්ඛණො කාලො ලයො නාම, තෙන ලයෙන ච දසලයො කාලො ඛණලයො නාම, තෙන දසගුණො මුහුත්තො නාම, තෙන දසගුණො ඛණමුහුත්තො නාමාති අයං විභාගො වෙදිතබ්බො. සුයිට්ඨං බ්රහ්මචාරිසූති යස්මිං දිවසෙ තීණි සුචරිතානි පූරිතානි, තදාස්ස සෙට්ඨචාරීසු දින්නදානං සුයිට්ඨං නාම හොති. පදක්ඛිණං කායකම්මන්ති තං දිවසං තෙන කතං කායකම්මං වඩ්ඪිකායකම්මං නාම හොති. සෙසපදෙසුපි එසෙව නයො. පදක්ඛිණානි කත්වානාති වඩ්ඪියුත්තානි කායකම්මාදීනි කත්වා. ලභන්තත්ථෙ පදක්ඛිණෙති පදක්ඛිණෙ වඩ්ඪිඅත්ථෙයෙව ලභති. සෙසං උත්තානමෙවාති.
මඞ්ගලවග්ගො පඤ්චමො.
තතියපණ්ණාසකං නිට්ඨිතං.
6. පටිපදාවග්ගො
ඉතො පරෙසු ආගාළ්හා පටිපදාති ගාළ්හා කක්ඛළා ලොභවසෙන ථිරග්ගහණා. නිජ්ඣාමාති අත්තකිලමථානුයොගවසෙන සුට්ඨු ඣාමා සන්තත්තා පරිතත්තා. මජ්ඣිමාති නෙව කක්ඛළා න ඣාමා මජ්ඣෙ භවා. අචෙලකොති නිච්චෙලො නග්ගො. මුත්තාචාරොති විස්සට්ඨාචාරො, උච්චාරකම්මාදීසු ලොකියකුලපුත්තාචාරෙන විරහිතො ඨිතකොව උච්චාරං කරොති, පස්සාවං කරොති, ඛාදති භුඤ්ජති. හත්ථාපලෙඛනොති හත්ථෙ පිණ්ඩම්හි නිට්ඨිතෙ ජිව්හාය හත්ථං අපලෙඛති, උච්චාරම්පි කත්වා හත්ථස්මිංයෙව දණ්ඩකසඤ්ඤී හුත්වා හත්ථෙන අපලෙඛති. භික්ඛාය ගහණත්ථං “එහි, භදන්තෙ”ති වුත්තො න එතීති න එහිභදන්තිකො. “තෙන හි තිට්ඨ, භන්තෙ”ති වුත්තොපි න තිට්ඨතීති න තිට්ඨභදන්තිකො. තදුභයම්පි කිර සො “එතස්ස වචනං කතං භවිස්සතී”ති න කරොති. අභිහටන්ති පුරෙතරං ගහෙත්වා ආහටභික්ඛං. උද්දිස්සකතන්ති ඉදං තුම්හෙ උද්දිස්ස කතන්ති එවමාරොචිතභික්ඛං. නිමන්තනන්ති “අසුකං නාම කුලං වා වීථිං වා ගාමං වා පවිසෙය්යාථා”ති එවං නිමන්තිතභික්ඛම්පි න සාදියති න ගණ්හාති. න කුම්භිමුඛාති කුම්භිතො උද්ධරිත්වා දීයමානං භික්ඛම්පි න ගණ්හාති. න කළොපිමුඛාති කළොපීති උක්ඛලි වා පච්ඡි වා, තතොපි න ගණ්හාති. කස්මා? “කුම්භිකළොපියො මං නිස්සාය කටච්ඡුනා පහාරං ලභන්තී”ති. න එළකමන්තරන්ති උම්මාරං අන්තරං කත්වා දීයමානං න ගණ්හාති. කස්මා? “අයං මං නිස්සාය අන්තරකරණං ලභතී”ති. දණ්ඩමුසලෙසුපි එසෙව නයො. ද්වින්නන්ති ද්වීසු භුඤ්ජමානෙසු එකස්මිං උට්ඨාය දෙන්තෙ න ගණ්හාති. කස්මා? කබළන්තරායො හොතීති.
න ගබ්භිනියාතිආදීසු පන ගබ්භිනියා කුච්ඡියං දාරකො කිලමති, පායන්තියා දාරකස්ස ඛීරන්තරායො හොති, පුරිසන්තරගතාය රතිඅන්තරායො හොතීති න ගණ්හාති. න සඞ්කිත්තීසූති සඞ්කිත්තෙත්වා කතභත්තෙසු. දුබ්භික්ඛසමයෙ කිර අචෙලකසාවකා අචෙලකානං අත්ථාය තතො තතො තණ්ඩුලාදීනි සමාදපෙත්වා භත්තං පචන්ති, උක්කට්ඨාචෙලකො තතො න පටිග්ගණ්හාති. න යත්ථ සාති යත්ථ සුනඛො “පිණ්ඩං ලභිස්සාමී”ති උපට්ඨිතො හොති, තත්ථ තස්ස අදත්වා ආහටං න ගණ්හාති. කස්මා? එතස්ස පිණ්ඩන්තරායො හොතීති. සණ්ඩසණ්ඩචාරිනීති සමූහසමූහචාරිනී. සචෙ හි අචෙලකං දිස්වා “ඉමස්ස භික්ඛං දස්සාමා”ති මනුස්සා භත්තගෙහං පවිසන්ති, තෙසු ච පවිසන්තෙසු කළොපිමුඛාදීසු නිලීනා මක්ඛිකා උප්පතිත්වා සණ්ඩසණ්ඩා චරන්ති, තතො ආහටං භික්ඛං න ගණ්හාති. කස්මා? “මං නිස්සාය මක්ඛිකානං ගොචරන්තරායො ජාතො”ති.
ථුසොදකන්ති සබ්බසස්සසම්භාරෙහි කතසොවීරකං. එත්ථ ච සුරාපානමෙව සාවජ්ජං, අයං පන සබ්බෙසු සාවජ්ජසඤ්ඤී. එකාගාරිකොති යො එකස්මිංයෙව ගෙහෙ භික්ඛං ලභිත්වා නිවත්තති. එකාලොපිකොති එකෙනෙව ආලොපෙන යාපෙති. ද්වාගාරිකාදීසුපි එසෙව නයො. එකිස්සාපි දත්තියාති එකාය දත්තියා. දත්ති නාම එකා ඛුද්දකපාති හොති, යත්ථ අග්ගභික්ඛං පක්ඛිපිත්වා ඨපෙන්ති. එකාහිකන්ති එකදිවසන්තරිකං. අද්ධමාසිකන්ති අද්ධමාසන්තරිකං. පරියායභත්තභොජනන්ති වාරභත්තභොජනං, එකාහවාරෙන ද්වීහවාරෙන සත්තාහවාරෙන අද්ධමාසවාරෙනාති එවං දිවසවාරෙන ආභතභත්තභොජනං. සාකභක්ඛොතිආදීනි වුත්තත්ථානෙව.
උබ්භට්ඨකොති උද්ධං ඨිතකො. උක්කුටිකප්පධානමනුයුත්තොති උක්කුටිකවීරියමනුයුත්තො, ගච්ඡන්තොපි උක්කුටිකොව හුත්වා උප්පතිත්වා උප්පතිත්වා ගච්ඡති. කණ්ටකාපස්සයිකොති අයකණ්ටකෙ වා පකතිකණ්ටකෙ වා භූමියං කොට්ටෙත්වා තත්ථ චම්මං අත්ථරිත්වා ඨානචඞ්කමාදීනි කරොති. සෙය්යන්ති සයන්තොපි තත්ථෙව සෙය්යං කප්පෙති. සායං තතියමස්සාති සායතතියකං. පාතො මජ්ඣන්හිකෙ සායන්ති දිවසස්ස තික්ඛත්තුං “පාපං පවාහෙස්සාමී”ති උදකොරොහනානුයොගං අනුයුත්තො විහරති.
කායෙ කායානුපස්සීතිආදීනි හෙට්ඨා එකකනිපාතවණ්ණනායං වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බානි. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, මජ්ඣිමා පටිපදාති, භික්ඛවෙ, අයං කාමසුඛල්ලිකානුයොගඤ්ච අත්තකිලමථානුයොගඤ්චාති ද්වෙ අන්තෙ අනුපගතා, සස්සතුච්ඡෙදන්තෙහි වා විමුත්තා මජ්ඣිමා පටිපදාති වෙදිතබ්බා.