255. ඡධාතුයො: පඨවීධාතු, අපොධාතු, තෙජොධාතු, වායොධාතු, ආකාසධාතු, විඤ්ඤාණධාතු.

256. තත්ථ කතමා පඨවීධාතු: පඨවීධාතු ද්වයං: අත්ථි අජ්ඣත්තිකා, අත්ථි බාහිරා.

තත්ථ කතමා අජ්ඣත්තිකා පඨවීධාතු: යං අජ්ඣත්තං පච්චත්තං කක්ඛලං ඛරිගතං කක්ඛළත්තං කක්ඛළභාවො අජ්ඣත්තං උපාදින්නං, සෙය්යථීදං: කෙසා ලොමා නඛා දන්තා තචො මංසං නහාරු අට්ඨි අට්ඨිමිඤ්ජා චක්කං හදයං යකනං කිලොමකං පිහකං පප්ඵාසං අන්තං අන්තගුණං උදරියං කරීසං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි අජ්ඣත්තං පච්චත්තං කක්ඛලං ඛරිගතං කක්ඛළත්තං කක්ඛළභාවො අජ්ඣත්තං උපාදින්නං. අයං වුච්චති අජ්ඣත්තිකා පඨවීධාතු.

තත්ථ කතමා බාහිරා පඨවීධාතු: යං බාහිරං කක්ඛලං ඛරිගතං කක්ඛළත්තං කක්ඛළභාවො බහිද්ධා අනුපාදින්නං, සෙය්යථීදං: අයො ලොහං තිපු සීසං සජ්ඣු මුත්තා මණි වෙළුරියො සඞ්ඛො සිලා පවාළං රජතං ජාතරූපං ලොහිතඞ්කො මසාරගල්ලං තිණං කට්ඨං සක්ඛරං කඨලං භූමි පාසාණො පබ්බතො යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි බාහිරං කක්ඛලං ඛරිගතං කක්ඛළත්තං කක්ඛළභාවො බහිද්ධා අනුපාදින්නං. අයං වුච්චති බාහිරා පඨවීධාතු.

යා ච අජ්ඣත්තිකා පඨවීධාතු යා ච බාහිරා පඨවීධාතු තදෙකජ්ඣං අභිසඤ්ඤූහිත්වා අභිසඞ්ඛිපිත්වා අයං වුච්චති පඨවීධාතු.

257. තත්ථ කතමා අපොධාතු: ආපොධාතු ද්වයං: අත්ථි අජ්ඣත්තිකා, අත්ථි බාහිරා.

තත්ථ කතමා අජ්ඣත්තිකා ආපොධාතු: යං අජ්ඣත්තං පච්චත්තං ආපො ආපොගතං ස්නෙහො ස්නෙහගතං බන්ධනත්තං රූපස්ස අජ්ඣත්තං උපාදින්නං, සෙය්යථීදං: පිත්තං සෙම්හං පුබ්බො ලොහිතං සෙදො මෙදො අස්සු වසා ඛෙළො සිඞ්ඝානිකා ලසිකා මුත්තං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි අජ්ඣත්තං පච්චත්තං අපො අපොගතං ස්නෙහො ස්නෙහගතං බන්ධනත්තං රූපස්ස අජ්ඣත්තං උපාදින්නං. අයං වුච්චති අජ්ඣත්තිකා ආපොධාතු.

තත්ථ කතමා බාහිරා ආපොධාතු: යං බාහිරං ආපො අපොගතං සිනෙහො සිනෙහගතං බන්ධනත්තං රූපස්ස බහිද්ධා අනුපාදින්නං, සෙය්යථීදං: මූලරසො ඛන්ධරසො තචරසො පත්තරසො පුප්ඵරසො ඵලරසො, ඛීරං දධි සප්පි නවනීතං තෙලං මධු ඵාණිතං භුම්මානි වා උදකානි අන්තළික්ඛානි වා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි බාහිරං අපො ආපොගතං සිනෙහො සිනෙහගතං බන්ධනත්තං රූපස්ස බහිද්ධා අනුපාදින්නං. අයං වුච්චති බාහිරා ආපොධාතු.

යා ච අජ්ඣත්තිකා ආපොධාතු යා ච බාහිරා ආපොධාතු තදෙකජ්ඣං අභිසඤ්ඤූහිත්වා අභිසංඛිපිත්වා, අයං වුච්චති ආපොධාතු.

258. තත්ථ කතමා තෙජොධාතු: තෙජොධාතු ද්වයං: අත්ථි අජ්ඣත්තිකා, අත්ථි බාහිරා.

තත්ථ කතමා අජ්ඣත්තිකා තෙජොධාතු: යං අජ්ඣත්තං පච්චත්තං තෙජො තෙජොගතං උස්මා උස්මාගතං උසුමං උසුමගතං අජ්ඣත්තං උපාදින්නං, සෙය්යථීදං: යෙන ච සන්තප්පති යෙන ච ජීරීයති, යෙන ච පරිඩය්හති, යෙන ච අසිතපීතඛායිතසායිතං සම්මා පරිණාමං ගච්ඡති, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි අජ්ඣත්තං පච්චත්තං තෙජො තෙජොගතං උස්මා උස්මාගතං උසුමං උසුමගතං අජ්ඣත්තං උපාදින්නං, අයං වුච්චති අජ්ඣත්තිකා තෙජොධාතු.

තත්ථ කතමා බාහිරා තෙජො ධාතු: යං බාහිරං තෙජො තෙජොගතං උස්මා උස්මාගතං උසුමං උසුමගතං බහිද්ධා අනුපාදින්නං, සෙය්යථීදං: කට්ඨග්ගි සකලිකග්ගි තිණග්ගි ගොමයග්ගි ථුසග්ගි සඞ්කාරග්ගි ඉන්දග්ගි අග්ගිසන්තාපො සුරියසන්තාපො කට්ඨසන්නිචයසන්තාපො තිණසන්තිචයසන්තාපො ධඤ්ඤසන්නිචයසන්තාපො භණ්ඩසන්නිචයසන්තාපො, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි බාහිරං තෙජො තෙජොගතං උස්මා උස්මාගතං උසුමා උසුමගතං බහිද්ධා අනුපාදින්නං. අයං වුච්චති බාහිරා තෙජොධාතු.

යා ච අජ්ඣත්තිකා තෙජොධාතු යා ච බාහිරා තෙජොධාතු තදෙකජ්ඣං අභිසඤ්ඤූහිත්වා අභිසංඛිපිත්වා අයං වුච්චති තෙජොධාතු.

259. තත්ථ කතමා වායොධාතු: වායොධාතු ද්වයං: අත්ථි අජ්ඣත්තිකා, අත්ථි බාහිරා,

තත්ථ කතමා අජ්ඣත්තිකා වායොධාතු: යං අජ්ඣත්තං පච්චත්තං වායො වායොගතං ථම්භිතත්තං රූපස්ස අජ්ඣත්තං උපාදින්නං, සෙය්යථීදං: උද්ධඞ්ගමා වාතා, අධොගමා වාතා, කුච්ඡිසයා වාතා කොට්ඨසයා වාතා අඞ්ගමඞ්ගානුසාරිනො වාතා, සත්ථක වාතා, ඛුරක වාතා උප්පලක වාතා, අස්සාසො, පස්සාසො, ඉති වා යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි අජ්ඣත්තං පච්චත්තං වායො වායොගතං ථම්භිතත්තං රූපස්ස අජ්ඣත්තං උපාදින්නං. අයං වුච්චති අජ්ඣත්තිකා වායොධාතු.

තත්ථ කතමා බාහිරා වායොධාතු: යං බාහිරං වායො වායොගතං ථම්භිතත්තං රූපස්ස බහිද්ධා අනුපාදින්නං, සෙය්යථීදං: පුරත්ථිමා වාතා, පච්ඡිමා වාතා, උත්තරා වාතා, දක්ඛිණා වාතා, සරජා වාතා, අරජා වාතා, සීතා වාතා, උණ්හා වාතා, පරිත්තා වාතා, අධිමත්තා වාතා, කාළවාතා, වෙරම්බවාතා පක්ඛවාතා සුපණ්ණවාතා තාලවණටවාතා විධූපනවාතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි බාහිරං වායො වායොගතං ථම්භිතත්තං රූපස්ස බහිද්ධා අනුපාදින්නං, අයං වුච්චති බාහිරා වායො ධාතු.

යා ච අජ්ඣත්තිකා වායොධාතු යා ච බාහිරා වායොධාතු තදෙකජ්ඣං අභිසඤ්ඤූහිත්වා අභිසංඛිපිත්වා අයං වුච්චති වායොධාතු.

260. තත්ථ කතමා ආකාසධාතු: ආකාසධාතු ද්වයං: අත්ථි අජ්ඣත්තිකා, අත්ථි බාහිරා,