2. දුක නිද්දෙසො
1. කතමො ච පුග්ගලො කොධනො: තත්ථ කතමො කොධො, සො කොධො කුජ්ඣනා කුජ්ඣිතත්තං, දොසො දුස්සනා දුස්සිතත්තං, ව්යාපත්ති ව්යාපජ්ජනා ව්යාපජ්ජිතත්තං, විරොධො පටිවිරොධො චණ්ඩික්කං, අසුරොපො අනත්තමනතා චිත්තස්ස. අයං වුච්චති කොධො. යස්ස පුග්ගලස්ස අයං කොධො අප්පහීනො, අයං වුච්චති පුග්ගලො කොධනො.
කතමො ච පුග්ගලො උපනාහී: තත්ථ කතමො උපනාහො: පුබ්බකාලං කොධො අපරකාලං උපනාහො, යො එවරූපො උපනාහො උපනය්හනා උපනය්හිතත්තං අට්ඨපනා ඨපනා සණ්ඨපනා අනුසංසන්දනා අනුප්පබන්ධනා දළ්හීකම්මං කොධස්ස, අයං වුච්චති උපනාහො. යස්ස පුග්ගලස්ස අයං උපනාහො අප්පහීනො, අයං වුච්චති පුග්ගලො උපනාහී.
2. කතමො ච පුග්ගලො මක්ඛී: තත්ථ කතමො මක්ඛො: යො මක්ඛො මක්ඛායනා මක්ඛායිතත්තං නිට්ඨුරියං නිට්ඨුරියකම්මං, අයං වුච්චති මක්ඛො. යස්ස පුග්ගලස්ස අයං මක්ඛො අප්පහීනො, අයං වුච්චති පුග්ගලො මක්ඛී.
කතමො ච පුග්ගලො පලාසී: තත්ථ කතමො පලාසො යො පලාසො පලාසායනා පලාසායිතත්තං පලාසාහාරො විවාදට්ඨානං යුගග්ගාහො අප්පටිනිස්සග්ගො, අයං වුච්චති පලාසො යස්ස පුග්ගලස්ස අයං පලාසො. අප්පහීනො, අයං වුච්චති පුග්ගලො පලාසී.
3. කතමො ච පුග්ගලො ඉස්සුකී: තත්ථ කතමා ඉස්සා: යා පරලාභ සක්කාර ගරුකාර මානන වන්දන පූජනාසු ඉස්සා ඉස්සායනා ඉස්සායිතත්තං උසූයා උසූයනා උසූයිතත්තං, අයං වුච්චති ඉස්සා. යස්ස පුග්ගලස්ස අයං ඉස්සා අප්පහීනා, අයං වුච්චති පුග්ගලො ඉස්සුකී.
කතමො ච පුග්ගලො මච්ඡරී: තත්ථ කතමං මච්ඡරියං: පඤ්ච මච්ඡරියානි-ආවාසමච්ඡරියං කුලමච්ඡරියං ලාභමච්ඡරියං වණ්ණමච්ඡරියං චම්මමච්ඡරියං, යං එවරූපං මච්ඡෙරං මච්ඡරයානා මච්ඡරායිතත්තං වෙවිච්ඡං කදරියං කටුකඤ්චුකතා අග්ගහිතත්තං චිත්තස්ස, ඉදං වුච්චති මච්ඡරියං. යස්ස පුග්ගලස්ස ඉදං මච්ඡරියං අප්පහීනං, අයං වුච්චති පුග්ගලො මච්ඡරී.
4. කතමො ච පුග්ගලො සඨො: තත්ථ කතමං සාඨෙය්යං: ඉධෙකච්චො පුග්ගලො සඨො හොති පරිසඨො, යං තත්ථ සඨං සඨතා සාඨෙය්යං කක්ඛරතා කක්කරියං පරික්ඛත්තතා පරික්ඛත්තියං, ඉදං වුච්චති සාඨෙය්යං. යස්ස පුග්ගලස්ස ඉදං සාඨෙය්යං අප්පහීනං. අයං වුච්චති පුග්ගලො සඨො.
කතමො ච පුග්ගලො මායාවී: තත්ථ කතමා මායා: ඉධෙකච්චො කායෙන දුච්චරිතං චරිත්වා වාචාය දුච්චරිතං චරිත්වා මනසා දුච්චරිතං චරිත්වා තස්ස පටිච්ඡාදනහෙතු පාපිකං ඉච්ඡං පණිදහති ‘මා මං ජඤ්ඤා’ති ඉච්ඡති, ‘මා මං ජඤ්ඤා’ති සංකප්පෙති, ‘මා මං ජඤ්ඤා’ති වාචං භාසති, ‘මා මං ජඤ්ඤා’ති කායෙන පරක්කමති, යා එව රූපා මායා මායාවිතා අච්චසරා වඤ්චනා නිකති නිකිරණා පරිහරණං ගූහනා පරිගූහනා ඡාදනා පරිඡාදනා අනුත්තානීකම්මං අනාවිකම්මං වොච්ඡාදනා පාපකිරියා, අයං වුච්චති මායා. යස්ස පුග්ගලස්ස අයං මායා අප්පහීණා, අයං වුච්චති පුග්ගලො මායාවී.
5. කතමො ච පුග්ගලො අහිරිකො: කත්ථ කතමං අහිරිකං: යං න හිරීයති හිරීයිතබ්බෙන, න හිරීයති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා. ඉදං වුච්චති අහිරිකං, ඉමිනා අහිරිකෙන සමන්නාගතො පුග්ගලො අහිරිකො.
කතමො ච පුග්ගලො අනොත්තප්පී: තත්ථ කතමං අනොත්තප්පං: යං න ඔත්තප්පති ඔත්තප්පිතබ්බෙන, න ඔත්තප්පති පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා. ඉදං වුච්චති අනොත්තප්පං, ඉමිනා අනොත්තප්පෙන සමන්නාගතො පුග්ගලො අනොත්තප්පී.
6. කතමො ච පුග්ගලො දුබ්බචො: තත්ථ කතමා දොවචස්සතා: සහධම්මිකෙ වුච්චමානෙ දොවචස්සායං දොවචස්සියං දොවචස්සතා විප්පටිකූලගාහිතා විපච්චනිකසාතතා අනාදරියං අනාදරියතා අගාරවතා අප්පතිස්සවතා. අයං වුච්චති දොවචස්සතා, තාය සමන්නාගතො පුග්ගලො දුබ්බචො.