982. කතමං තං රූපං චක්ඛුන්ද්රියං?
යං චක්ඛුං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො -පෙ- සුඤ්ඤො ගාමොපෙසො. ඉදං තං රූපං චක්ඛුන්ද්රියං.
983. කතමං තං රූපං සොතින්ද්රියං -පෙ- ඝානින්ද්රියං -පෙ- ජිව්හින්ද්රියං -පෙ- කායින්ද්රියං -පෙ- ඉත්ථින්ද්රියං -පෙ- පුරිසින්ද්රියං -පෙ- ජීවිතින්ද්රියං?
යො තෙසං රූපීනං ධම්මානං ආයු ඨිති යපනා යාපනා ඉරීයනා වත්තනා පාලනා ජීවිතං ජීවිතින්ද්රියං, ඉදං තං රූපං ජීවිතින්ද්රියං.
984. කතමං තං රූපං න ඉන්ද්රියං සප්පටිඝං?
රූපායතනං -පෙ- ඵොට්ඨබ්බායතනං. ඉදං තං රූපං න ඉන්ද්රියං සප්පටිඝං.
985. කතමං තං රූපං න ඉන්ද්රියං අප්පටිඝං?
කායවිඤ්ඤත්ති -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං න ඉන්ද්රියං අප්පටිඝං.
එවං දසවිධෙන රූපසඞ්ගහො.
දසකං.
986. කතමං තං රූපං චක්ඛායතනං?
යං චක්ඛු චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො -පෙ- සුඤ්ඤො ගාමොපෙසො. ඉදං තං රූපං චක්ඛායතනං.
987. කතමං තං රූපං සොතායතනං -පෙ- ඝානායතනං -පෙ- ජිව්හායතනං -පෙ- කායායතනං -පෙ- රූපායතනං -පෙ- සද්දායතනං -පෙ- ගන්ධායතනං -පෙ- රසායතනං -පෙ- ඵොට්ඨබ්බායතනං?
පඨවීධාතු -පෙ- ඵොට්ඨබ්බධාතුපෙසා. ඉදං තං රූපං ඵොට්ඨබ්බායතනං.
988. කතමං තං රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං?
ඉත්ථින්ද්රියං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො, ඉදං තං රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං.
එවං එකාදසවිධෙන රූපසඞ්ගහො.
එකාදසකං.
රූපවිභත්ති
අට්ඨමං භාණවාරං.
3. නික්ඛෙපකණ්ඩං
989. කතමෙ ධම්මා කුසලා?
තීණි කුසලමූලානි: අලොභො අදොසො අමොහො තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, තංසමුට්ඨානං කායකම්මං වචීකම්මං මනොකම්මං, ඉමෙ ධම්මා කුසලා.
990. කතමෙ ධම්මා අකුසලා?
තීණි අකුසලමූලානි: ලොභො දොසො මොහො, තදෙකට්ඨා ච කිලෙසා තංසම්පයුත්තො වෙදනාක්ඛන්ධො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, තංසමුට්ඨානං කායකම්මං වචීකම්මං මනොකම්මං, ඉමෙ ධම්මා අකුසලා.
991. කතමෙ ධම්මා අව්යාකතා?
කුසලාකුසලානං ධම්මානං විපාකා කාමාවචරා රූපාවචරා අරූපාවචරා අපරියාපන්නා, වෙදනාක්ඛන්ධො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො, යෙ ච ධම්මා කිරියා නෙව කුසලා නාකුසලා න ච කම්මවිපාකා, සබ්බං ච රූපං, අසඞ්ඛතා ච ධාතු. ඉමෙ ධම්මා අව්යාකතා.