පරිච්ඡින්නාකාසකසිණෙපි ආකාසකසිණං උග්ගණ්හන්තො ආකාසස්මිං නිමිත්තං ගණ්හාති භිත්තිඡිද්දෙ වා තාළච්ඡිද්දෙ වා වාතපානන්තරිකාය වාති වචනතො කතාධිකාරස්ස තාව පුඤ්ඤවතො භිත්තිඡිද්දාදීසු අඤ්ඤතරං දිස්වාව නිමිත්තං උප්පජ්ජති. ඉතරෙන සුච්ඡන්නමණ්ඩපෙ වා චම්මකටසාරකාදීනං වා අඤ්ඤතරස්මිං විදත්ථිචතුරඞ්ගුලප්පමාණං ඡිද්දං කත්වා තදෙව වා භිත්තිඡිද්දාදිභෙදං ඡිද්දං “ආකාසො ආකාසො”ති භාවෙතබ්බං. ඉධ උග්ගහනිමිත්තං සද්ධිං භිත්තිපරියන්තාදීහි ඡිද්දසදිසමෙව හොති, වඩ්ඪියමානම්පි න වඩ්ඪති. පටිභාගනිමිත්තමාකාසමණ්ඩලමෙව හුත්වා උපට්ඨාති, වඩ්ඪියමානඤ්ච වඩ්ඪති. සෙසං පථවීකසිණෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බන්ති. පරිච්ඡින්නාකාසකසිණං.

ඉමෙසු හි පථවීකසිණවසෙන එකොපි හුත්වා බහුධා හොතීතිආදිභාවො, ආකාසෙ වා උදකෙ වා පථවිං නිම්මිනිත්වා පදසා ගමනං, ඨානනිසජ්ජාදිකප්පනං වා, පරිත්තඅප්පමාණනයෙන අභිභායතනපටිලාභොති එවමාදීනි ඉජ්ඣන්ති.

ආපොකසිණවසෙන පථවියං උම්මුජ්ජනනිම්මුජ්ජනං, උදකවුට්ඨිසමුප්පාදනං, නදීසමුද්දාදිනිම්මානං, පථවීපබ්බතපාසාදාදීනං කම්පනන්ති එවමාදීනි ඉජ්ඣන්ති.

තෙජොකසිණවසෙන ධූමායනා, පජ්ජලනා, අඞ්ගාරවුට්ඨිසමුප්පාදනං, තෙජසා තෙජොපරියාදානං, යදෙව සො ඉච්ඡති තස්ස ඩහනසමත්ථතා, දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපදස්සනත්ථාය ආලොකකරණං, පරිනිබ්බානසමයෙ තෙජොධාතුයා සරීරජ්ඣාපනන්ති එවමාදීනි ඉජ්ඣන්ති.

වායොකසිණවසෙන වායුගතිගමනං, වාතවුට්ඨිසමුප්පාදනන්ති එවමාදීනි ඉජ්ඣන්ති.

නීලකසිණවසෙන නීලරූපනිම්මානං, අන්ධකාරකරණං, සුවණ්ණදුබ්බණ්ණනයෙන අභිභායතනපටිලාභො, සුභවිමොක්ඛාධිගමොති එවමාදීනි ඉජ්ඣන්ති.

පීතකසිණවසෙන පීතකරූපනිම්මානං, සුවණ්ණන්ති අධිමුච්චනා, වුත්තනයෙනෙව අභිභායතනපටිලාභො, සුභවිමොක්ඛාධිගමො චාති එවමාදීනි ඉජ්ඣන්ති.

ලොහිතකසිණවසෙන ලොහිතකරූපනිම්මානං, වුත්තනයෙනෙව අභිභායතනපටිලාභො, සුභවිමොක්ඛාධිගමොති එවමාදීනි ඉජ්ඣන්ති.

ඔදාතකසිණවසෙන ඔදාතරූපනිම්මානං, ථිනමිද්ධස්ස දූරභාවකරණං, අන්ධකාරවිධමනං, දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපදස්සනත්ථාය ආලොකකරණන්ති එවමාදීනි ඉජ්ඣන්ති.

ආලොකකසිණවසෙන සප්පභාරූපනිම්මානං, ථිනමිද්ධස්ස දූරභාවකරණං, අන්ධකාරවිධමනං, දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපදස්සනත්ථං ආලොකකරණන්ති එවමාදීනි ඉජ්ඣන්ති.

ආකාසකසිණවසෙන පටිච්ඡන්නානං විවටකරණං, අන්තොපථවීපබ්බතාදීසුපි ආකාසං නිම්මිනිත්වා ඉරියාපථකප්පනං, තිරොකුඩ්ඩාදීසු අසජ්ජමානගමනන්ති එවමාදීනි ඉජ්ඣන්ති.

සබ්බානෙව උද්ධං අධො තිරියං අද්වයං අප්පමාණන්ති ඉමං පභෙදං ලභන්ති. වුත්තඤ්හෙතං “පථවීකසිණමෙකො සඤ්ජානාති. උද්ධමධොතිරියං අද්වයමප්පමාණ”න්තිආදි.

තත්ථ උද්ධන්ති උපරිගගනතලාභිමුඛං. අධොති හෙට්ඨාභූමිතලාභිමුඛං. තිරියන්ති ඛෙත්තමණ්ඩලමිව සමන්තා පරිච්ඡින්දිතං. එකච්චො හි උද්ධමෙව කසිණං වඩ්ඪෙති, එකච්චො අධො, එකච්චො සමන්තතො. තෙන තෙන වා කාරණෙන එවං පසාරෙති. ආලොකමිව දිබ්බචක්ඛුනා රූපදස්සනකාමො. තෙන වුත්තං උද්ධමධොතිරියන්ති. අද්වයන්ති ඉදං පන එකස්ස අඤ්ඤභාවානුපගමනත්ථං වුත්තං. යථා හි උදකං පවිට්ඨස්ස සබ්බදිසාසු උදකමෙව හොති, න අඤ්ඤං, එවමෙව පථවීකසිණං පථවීකසිණමෙව හොති, නත්ථි තස්ස අඤ්ඤො කසිණසම්භෙදොති. එසෙව නයො සබ්බත්ථ. අප්පමාණන්ති ඉදං තස්ස ඵරණඅප්පමාණවසෙන වුත්තං. තඤ්හි චෙතසා ඵරන්තො සකලමෙව ඵරති. න අයමස්ස ආදි ඉදං මජ්ඣන්ති පමාණං ගණ්හාතීති.

යෙ ච තෙ සත්තා කම්මාවරණෙන වා සමන්නාගතා කිලෙසාවරණෙන වා සමන්නාගතා විපාකාවරණෙන වා සමන්නාගතා අසද්ධා අච්ඡන්දිකා දුප්පඤ්ඤා අභබ්බා නියාමං ඔක්කමිතුං කුසලෙසු ධම්මෙසු සම්මත්තන්ති වුත්තා, තෙසමෙකස්සාපෙකකසිණෙපි භාවනා න ඉජ්ඣති. තත්ථ කම්මාවරණෙන සමන්නාගතාති ආනන්තරියකම්මසමඞ්ගිනො. කිලෙසාවරණෙන සමන්නාගතාති නියතමිච්ඡාදිට්ඨිකා චෙව උභතොබ්යඤ්ජනකපණ්ඩකා ච. විපාකාවරණෙන සමන්නාගතාති අහෙතුකද්විහෙතුකපටිසන්ධිකා. අසද්ධාති බුද්ධාදීසු සද්ධාවිරහිතා. අච්ඡන්දිකාති අපච්චනීකපටිපදායං ඡන්දවිරහිතා . දුප්පඤ්ඤාති ලොකියලොකුත්තරසම්මාදිට්ඨියා විරහිතා. අභබ්බා නියාමං ඔක්කමිතුං කුසලෙසු ධම්මෙසු සම්මත්තන්ති කුසලෙසු ධම්මෙසු නියාමසඞ්ඛාතං සම්මත්තසඞ්ඛාතඤ්ච අරියමග්ගං ඔක්කමිතුං අභබ්බාති අත්ථො. න කෙවලඤ්ච කසිණෙයෙව, අඤ්ඤෙසුපි කම්මට්ඨානෙසු එතෙසමෙකස්සපි භාවනා න ඉජ්ඣති. තස්මා විගතවිපාකාවරණෙනපි කුලපුත්තෙන කම්මාවරණඤ්ච කිලෙසාවරණඤ්ච ආරකා පරිවජ්ජෙත්වා සද්ධම්මස්සවනසප්පුරිසූපනිස්සයාදීහි සද්ධඤ්ච ඡන්දඤ්ච පඤ්ඤඤ්ච වඩ්ඪෙත්වා කම්මට්ඨානානුයොගෙ යොගො කරණීයොති.