කිමානිසංසං සීලන්ති අවිප්පටිසාරාදිඅනෙකගුණපටිලාභානිසංසං. වුත්තඤ්හෙතං – “අවිප්පටිසාරත්ථානි ඛො, ආනන්ද, කුසලානි සීලානි අවිප්පටිසාරානිසංසානී”ති (අ· නි· 11.1).

අපරම්පි වුත්තං “පඤ්චිමෙ ගහපතයො ආනිසංසා සීලවතො සීලසම්පදාය. කතමෙ පඤ්ච? ඉධ ගහපතයො සීලවා සීලසම්පන්නො අප්පමාදාධිකරණං මහන්තං භොගක්ඛන්ධං අධිගච්ඡති, අයං පඨමො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. පුන චපරං ගහපතයො සීලවතො සීලසම්පන්නස්ස කල්යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති, අයං දුතියො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. පුන චපරං ගහපතයො සීලවා සීලසම්පන්නො යඤ්ඤදෙව පරිසං උපසඞ්කමති යදි ඛත්තියපරිසං යදි බ්රාහ්මණපරිසං යදි ගහපතිපරිසං යදි සමණපරිසං, විසාරදො උපසඞ්කමති අමඞ්කුභූතො, අයං තතියො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. පුන චපරං ගහපතයො සීලවා සීලසම්පන්නො අසම්මූළ්හො කාලං කරොති, අයං චතුත්ථො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. පුන චපරං ගහපතයො සීලවා සීලසම්පන්නො කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති, අයං පඤ්චමො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදායා”ති (දී· නි· 2.150; අ· නි· 5.213; මහාව· 285).

අපරෙපි “ආකඞ්ඛෙය්ය චෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සබ්රහ්මචාරීනං පියො ච අස්සං මනාපො ච ගරු ච භාවනීයො චාති, සීලෙස්වෙවස්ස පරිපූරකාරී”තිආදිනා (ම· නි· 1.65) නයෙන පියමනාපතාදයො ආසවක්ඛයපරියොසානා අනෙකා සීලානිසංසා වුත්තා. එවං අවිප්පටිසාරාදිඅනෙකගුණානිසංසං සීලං. අපිච –

ඉදානි යං වුත්තං කතිවිධං චෙතං සීලන්ති, තත්රිදං විස්සජ්ජනං. සබ්බමෙව තාව ඉදං සීලං අත්තනො සීලනලක්ඛණෙන එකවිධං.

චාරිත්තවාරිත්තවසෙන දුවිධං. තථා ආභිසමාචාරිකආදිබ්රහ්මචරියකවසෙන, විරතිඅවිරතිවසෙන, නිස්සිතානිස්සිතවසෙන, කාලපරියන්තආපාණකොටිකවසෙන, සපරියන්තාපරියන්තවසෙන, ලොකියලොකුත්තරවසෙන ච.

තිවිධං හීනමජ්ඣිමපණීතවසෙන. තථා අත්තාධිපතෙය්යලොකාධිපතෙය්යධම්මාධිපතෙය්යවසෙන, පරාමට්ඨාපරාමට්ඨපටිප්පස්සද්ධිවසෙන, විසුද්ධාවිසුද්ධවෙමතිකවසෙන, සෙක්ඛාසෙක්ඛනෙවසෙක්ඛනාසෙක්ඛවසෙන ච.

චතුබ්බිධං හානභාගියඨිතිභාගියවිසෙසභාගියනිබ්බෙධභාගියවසෙන. තථා භික්ඛුභික්ඛුනීඅනුපසම්පන්නගහට්ඨසීලවසෙන, පකතිආචාරධම්මතාපුබ්බහෙතුකසීලවසෙන, පාතිමොක්ඛසංවරඉන්ද්රියසංවරආජීවපාරිසුද්ධිපච්චයසන්නිස්සිතසීලවසෙන ච.

පඤ්චවිධං පරියන්තපාරිසුද්ධිසීලාදිවසෙන. වුත්තම්පි චෙතං පටිසම්භිදායං “පඤ්ච සීලානි – පරියන්තපාරිසුද්ධිසීලං, අපරියන්තපාරිසුද්ධිසීලං, පරිපුණ්ණපාරිසුද්ධිසීලං, අපරාමට්ඨපාරිසුද්ධිසීලං, පටිප්පස්සද්ධිපාරිසුද්ධිසීල”න්ති (පටි· ම· 1.37). තථා පහානවෙරමණීචෙතනාසංවරාවීතික්කමවසෙන.

තත්ථ එකවිධකොට්ඨාසෙ අත්ථො වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බො. දුවිධකොට්ඨාසෙ යං භගවතා “ඉදං කත්තබ්බ”න්ති පඤ්ඤත්තසික්ඛාපදපූරණං, තං චාරිත්තං. යං “ඉදං න කත්තබ්බ”න්ති පටික්ඛිත්තස්ස අකරණං, තං වාරිත්තං. තත්රායං වචනත්ථො. චරන්ති තස්මිං සීලෙසු පරිපූරකාරිතාය පවත්තන්තීති චාරිත්තං. වාරිතං තායන්ති රක්ඛන්ති තෙනාති වාරිත්තං. තත්ථ සද්ධාවීරියසාධනං චාරිත්තං, සද්ධාසාධනං වාරිත්තං. එවං චාරිත්තවාරිත්තවසෙන දුවිධං.