4. සුමනාවග්ගො
5. 1. 4. 1.
[සුමනාසුත්තං]
31. එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො සුමනා රාජකුමාරී පඤ්චහි රථසතෙහි පඤ්චහි රාජකුමාරිසතෙහි පරිවුතා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නා ඛො සුමනා රාජකුමාරී භගවන්තං එතදවොච:
ඉධස්සු භන්තෙ භගවතො ද්වෙ සාවකා සමසද්ධා සමසීලා සමපඤ්ඤා, එකො දායකො එකො අදායකො, තෙ කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජෙය්යුං, දෙවභූතානම්පන නෙසං භන්තෙ සියා විසෙසො සියා නානාකරණන්ති? සියා සුමනෙ’ති භගවා අවොච.
යො සො සුමනෙ දායකො, සො අමුං අදායකං දෙවභූතො සමානො පඤ්චහි ඨානෙහි අධිගණ්හාති: දිබ්බෙන ආයුනා, දිබ්බෙන වණ්ණෙන, දිබ්බෙන සුඛෙන, දිබ්බෙන යසෙන, දිබ්බෙන ආධිපතෙය්යෙන. යො සො සුමනෙ දායකො, සො අමුං අදායකං දෙවභූතො සමානො ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි අධිගණ්හාති.
සචෙ පන තෙ භන්තෙ තතො චුතා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡන්ති, මනුස්සභූතානං පන තෙසං භන්තෙ සියා විසෙසො, සියා නානාකරණන්ති? සියා සුමනෙති භගවා අවොච.
යො සො සුමනෙ දායකො, සො අමුං අදායකං මනුස්සභූතො සමානො පඤ්චහි ඨානෙහි අධිගණ්හාති: මානුසකෙන ආයුනා, මානුසකෙන වණ්ණෙන, මානුසකෙන සුඛෙන, මානුසකෙන යසෙන, මානුසකෙන ආධිපතෙය්යෙන. යො සො සුමනෙ දායකො, සො අමුං අදායකං මනුස්සභූතො සමානො ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි අධිගණ්හාති.
සචෙ පන තෙ භන්තෙ උභො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, පබ්බජිතානං පන නෙසං භන්තෙ සියා විසෙසො සියා නානාකරණන්ති? සියා සුමනෙති භගවා අවොච.
යො සො සුමනෙ දායකො, සො අමුං අදායකං පබ්බජිතො සමානො පඤ්චහි ඨානෙහි අධිගණ්හාති: යාචිතො’ව බහුලං චීවරං පරිභුඤ්ජති අප්පං අයාචිතො. යාචිතොව බහුලං පිණ්ඩපාතං පරිභුඤ්ජති, අප්පං අයාචිතො. යාචිතො’ව බහුලං සෙනාසනං පරිභුඤ්ජති, අප්පං අයාචිතො. යාචිතො’ව බහුලං ගිලාන පච්චය භෙසජ්ජපරික්ඛාරං පරිභුඤ්ජති, අප්පං අයාචිතො:
යෙහි ඛො පන සබ්රහ්මචාරීහි සද්ධිං විහරති, ත්යාස්ස මනාපෙනෙව බහුලං කායකම්මෙන සමුදාචරන්ති, අප්පං අමනාපෙන, මනාපෙනෙව බහුලං වචීකම්මෙන සමුදාචරන්ති, අප්පං අමනාපෙන, මනාපෙනෙව බහුලං මනොකම්මෙන සමුදාචරන්ති, අප්පං අමනාපෙන. මනාපං යෙව උපහාරං උපහරන්ති, අප්පං අමනාපං. යො සො සුමනෙ දායකො, සො අමුං අදායකං පබ්බජිතො සමානො ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි අධිගණ්හාති.
සචෙ පන තෙ භන්තෙ උභො අරහත්තං පාපුණන්ති, අරහත්තප්පත්තානං පන නෙසං භන්තෙ සියා විසෙසො සියා නානාකරණන්ති?
එත්ථ ඛො පනෙසාහං සුමනෙ න කිඤ්චි නානාකරණං වදාමි යදිදං විමුත්තියා විමුත්තින්ති.
අච්ඡරියං භන්තෙ, අබ්භුතං භන්තෙ. යාවඤ්චිදං භන්තෙ අලමෙව දානානි දාතුං, අලං පුඤ්ඤානි කාතුං, යත්ර හි නාම දෙවභූතස්සපි උපකාරානි පුඤ්ඤානි, මනුස්සභූතස්සපි උපකාරානි පුඤ්ඤානි, පබ්බජිතස්සපි උපකාරානි පුඤ්ඤානීති.
එව මෙතං සුමනෙ, එවමෙතං සුමනෙ. අලං හි සුමනෙ දානානි දාතුං, අලං පුඤ්ඤානි කාතුං. දෙවභූතස්සපි උපකාරානි පුඤ්ඤානි. මනුස්සභූතස්සපි උපකාරානි පුඤ්ඤානි, පබ්බජිතස්සපි උපකාරානි පුඤ්ඤානීති. ඉදමවොච භගවා ඉදං වත්වා සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා:
1. යථාපි චන්දො විමලො ගච්ඡං ආකාසධාතුයා
සබ්බෙ තාරා ගණෙ ලොකෙ ආභාය අතිරොචති,
2. තථෙව සීලසම්පන්නො සද්ධො පුරිසපුග්ගලො
සබ්බෙ මච්ඡරිනො ලොකෙ චාගෙන අතිරොචති.
3. යථාපි මෙඝො ථනයං විජ්ජුමාලී සතක්කකු
ථලං නින්නං ච පූරෙති අභිවස්සං වසුන්ධරං,
4. එවං දස්සන සම්පන්නො සම්මා සම්බුද්ධසාවකො
මච්ඡරිං අධිගණ්හාති පඤ්චඨානෙහි පණ්ඩිතො:
5. ආයුනා යසසා වෙච වණ්ණෙන ච සුඛෙන ච
සචෙ භොග පරිබ්බූළ්හො පෙච්ච සග්ගෙ පමොදතීති.