23. පඤ්චිමෙ භික්ඛවෙ ජාතරූපස්ස උපක්කිලෙසා, යෙහි උපක්කිලෙසෙහි උපක්කිලිට්ඨං ජාතරූපං න චෙව මුදු හොති, න ච කම්මනියං, න ච පභස්සරං, පභඞ්ගු ච, න ච සම්මා උපෙති කම්මාය.

කතමෙ පඤ්ච? අයො ලොහං තිපු සීසං සජ්ඣු.

ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ පඤ්ච ජාතරූපස්ස උපක්කිලෙසා, යෙහි උපක්කිලෙසෙහි උපක්කිලිට්ඨං ජාතරූපං න චෙව මුදු හොති, න ච කම්මනියං න ච පභස්සරං, පභඞ්ගු ච, න ච සම්මා උපෙති කම්මාය.

යතො ච ඛො භික්ඛවෙ ජාතරූපං ඉමෙහි පඤ්චහි උපක්කිලෙසෙහි විප්පමුත්තං හොති, තං හොති ජාතරූපං මුදු ච කම්මනියඤ්ච පභස්සරං ච, න ච පභඞ්ගු, සම්මා උපෙති කම්මාය යස්සා යස්සා ච පිලන්ධනවිකතියා ආකඞ්ඛති: යදි මුද්දිකාය යදි කුණ්ඩලාය යදි ගීවෙය්යකාය යදි සුවණ්ණමාලකාය. තඤ්චස්ස අත්ථං අනුහොති.

එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ පඤ්චිමෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා යෙහි උපක්කිලෙසෙහි උපක්කිලිට්ඨං චිත්තං නචෙව මුදු හොති, න ච කම්මනියං. න ච පභස්සරං, පභඞ්ගු ච, න ච සම්මාසමාධීයති ආසවානං ඛයාය.

කතමෙ පඤ්ච? කාමච්ඡන්දො ව්යාපාදො ථීනමිද්ධං උද්ධච්චකුක්කුච්චං විචිකිච්ඡා.

ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ පඤ්ච චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා යෙහි උපක්කිලෙසෙහි උපක්කිලිට්ඨං චිත්තං න චෙව මුදු හොති, න ච කම්මනියං, න ච පභස්සරං. පභඞ්ගු ච, න ච සම්මාසමාධීයති ආසවානං ඛයාය.

යතො ච ඛො භික්ඛවෙ චිත්තං ඉමෙහි පඤ්චහි උපක්කිලෙසෙහි විප්පමුත්තං හොති, තං හොති චිත්තං මුදු ච කම්මනියඤ්ච පභස්සරඤ්ච, න ච පභඞ්ගු, සම්මාසමාධීයති ආසවානං ඛයාය. යස්ස යස්ස ච අභිඤ්ඤාසච්ඡිකරණීයස්ස ධම්මස්ස චිත්තං අභිනින්නාමෙති අභිඤ්ඤා සච්ඡිකිරියාය, තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙ.

සො සචෙ ආකඞ්ඛති: “අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභවෙය්යං, එකොපි හුත්වා බහුධා අස්සං -පෙ- යාව බ්රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙය්යන්ති” තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙ.

සො සචෙ ආකඞ්ඛති: “දිබ්බාය සොතධාතුයා විසුද්ධාය අතික්කන්තමානුසිකාය උභො සද්දෙ සුණෙය්යං දිබ්බෙ ච මානුසෙ ච යෙ දූරෙ යෙ සන්තිකෙ චා”ති. තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙ.

සො සචෙ ආකඞ්ඛති “පරසත්තානං පරපුග්ගලානං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානෙය්යං සරාගං වා චිත්තං සරාගං චිත්තන්ති -පෙ- විමුත්තං වා චිත්තං විමුත්තං චිත්තන්ති පජානෙය්යං, අවිමුත්තං වා චිත්තං අවිමුත්තං චිත්තන්ති පජානෙය්ය”න්ති. තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙ.

සො සචෙ ආකඞ්ඛති “අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරෙය්යං - සෙය්යථීදං: එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො -පෙ- ඉති සාකාරං ස උද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරෙය්ය”න්ති, තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙ.

සො සචෙ ආකඞ්ඛති “දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන -පෙ- යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානෙය්ය”න්ති තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙ.

සො සචෙ ආකඞ්ඛති “ආසවානං ඛයා (අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං) -පෙ- සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරෙය්ය”න්ති, තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙති.

24. දුස්සීලස්ස භික්ඛවෙ සීලවිපන්නස්ස හතූපනිසො හොති සම්මාසමාධි. සම්මාසමාධිම්හි අසති සම්මාසමාධිවිපන්නස්ස හතූපනිසං හොති යථාභූත ඤාණදස්සනං. යථාභූතඤාණදස්සනෙ අසති යථාභූත ඤාණදස්සනවිපන්නස්ස හතූපනිසො හොති නිබ්බිදාවිරාගො. නිබ්බිදාවිරාගෙ අසති නිබ්බිදාවිරාග විපන්නස්ස හතූපනිසං හොති විමුත්තිඤාණදස්සනං.

සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ රුක්ඛො සාඛාපලාසවිපන්නො, තස්ස පපටිකා’පි න පාරිපූරිං ගච්ඡති. තචො’පි -පෙ- ඵෙග්ගු’ පි -පෙ- සාරො’පි න පාරිපූරිං ගච්ඡති.

එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ දුස්සීලස්ස සීලවිපන්නස්ස හතූපනිසො හොති සම්මාසමාධි -පෙ- විමුත්තිඤාණදස්සනං.

සීලවතො භික්ඛවෙ සීලසම්පන්නස්ස උපනිස්සයසම්පන්නො හොති සම්මාසමාධි. සම්මාසමාධිම්හි සති සම්මාසමාධිසම්පන්නස්ස උපනිස්සය සම්පන්නං හොති යථාභූතඤාණදස්සනං. යථාභූතඤාණදස්සනෙ සති යථාභූතඤාණදස්සනසම්පන්නස්ස උපනිස්සයසම්පන්නො හොති නිබ්බිදා විරාගො. නිබ්බිදාවිරාගෙ සති නිබ්බිදාවිරාගසම්පන්නස්ස උපනිස්සයසම්පන්නං හොති විමුත්තිඤාණදස්සනං.

සෙය්යථා’පි භික්ඛවෙ රුක්ඛො සාඛාපලාසසම්පන්නො, තස්ස පපටිකා’පි පාරිපූරිං ගච්ඡති. තචොපි පාරිපූරිං ගච්ඡති. ඵෙග්ගුපි පාරිපූරිං ගච්ඡති. සාරො’පි පාරිපූරිං ගච්ඡති.

එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ සීලවතො සීලසම්පන්නස්ස උපනිස්සයසම්පන්නො හොති සම්මාසමාධි -පෙ- විමුත්තිඤාණදස්සනන්ති.