දීඝනිකායටීකා - හේනේගම කල්‍යාණසිරි හිමි.pdf

දීඝනිකායටීකා (පඨම පොත්ථකං) යනු භදන්තාචරිය ධම්මපාල මහාථෙරයන් වහන්සේ විසින් සුමංගලවිලාසිනී දීඝනිකාය අට්ඨකථාව විවරණය කරමින් සම්පාදිත දීඝනිකාය ලීනත්ථවණ්ණනාව හෙවත් දීඝනිකාය ටීකාවයි. මෙහි දීඝනිකායේ සීලක්ඛන්ධ වග්ගයට අයත් බ්‍රහ්මජාල සහ සාමඤ්ඤඵල ආදී සූත්‍ර අටුවා විවරණයන් අන්තර්ගත වේ.

මෙම කෘතිය සෝමාවතී හේවාවිතාරණ මහෝපාසිකාවගේ ධන පරිත්‍යාගයෙන් ආරම්භ කරන ලද ‘සෝමාවතී හේවාවිතාරණ ටීකා ග්‍රන්ථ මාලා’ හි පළමු කාණ්ඩය ලෙස බු.ව. 2511 (ක්‍රි.ව. 1967) දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දකි. බුරුම ඡට්ඨසංගායනා මුද්‍රිත පොත මූලාශ්‍ර කරගනිමින්, කොළඹ මරදානේ සිරි විනයාලංකාරාරාමාධිපති හේනේගම කල්‍යාණසිරි ස්ථවිරයන් සහ හේන්ගොඩ කල්‍යාණධම්ම ස්ථවිරයන් විසින් මෙම සංස්කරණ කාර්යය සිදු කර ඇත. පූජ්‍ය රේරුකානේ චන්දවිමල මහානායක මාහිමියන්ගේ උපදෙස් හා අධීක්ෂණය යටතේ මෙහි ශෝධන කටයුතු සිදු වූ අතර, අග්ගමහාපණ්ඩිත බලන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සහ මහාචාර්ය ඕ. එච්. ද ඒ. විජේසේකර මහතා විසින් මෙයට ප්‍රස්තාවනා සපයා ඇත.

සංඛාරකනිවේදනං

අයම්පන දීඝනිකායටීකා සොමාවතී හේවාවිතාරණටීකාගන්ථමාලාය පඨමං කුසුමමිති වෙදිතබ්බං. සොමාවතිහේවාවිතාරණදෙවී තු සුචිරමෙව ටීකාගන්ථානං ඉදානි අතිව දුල්ලභානං මුද්දාපනාය අනුරූපවත්ථුමාගමයමානා සාපෙක්ඛිකා අහොසි. අත්තනො දිවංගතස්ස සාමිකස්ස ධනපරිබ්බයෙන අට්ඨකථානං මුද්දාපනං නිට්ඨාපෙත්වා තතොපරං තෙපිටකපාළිං ච අනුක්කමෙන මුද්දාපියමානං දිස්වා ටීකානං මුද්දාපනං අත්තනො ධනපරිච්චාගෙන කාතුං වට්ටතීති සල්ලක්ඛෙත්වා සකජ්ඣාසයං ගතසමයෙ විජ්ජාලංකාරවිස්සවිජ්ජාලයෙ අභිධම්මපීඨෙ පාමොක්ඛාචරියභූතං පරියත්තිවිසාරදං සාහිච්චචක්කවත්තිපණ්ඩිතාමණීහි සම්මානිතං රේරුකානේ චන්දවිමලත්ථෙරපාදමුපසංකම්ම එතමත්ථමාරොචෙත්වා ටීකානං සංඛරණං කරියතූති ආයාචනමකාසි. කිංචාපි සො පරියත්තිසාසනස්ස චිරට්ඨිතියා හේතුභූතෙ එතස්මිං කිච්චෙ අත්තනො සාහාය්‍යං දාතුං පටිඤ්ඤමකාසි, අපි තු ඉදානි පච්ඡිමවයසි ඨිතස්ස කායගෙලඤ්ඤෙන පීළිතස්ස තස්ස කාරියමෙතං දුක්කරං අඵාසුකං ච හොති. තස්මා තස්සෙව මහාථෙරපාදස්ස වචනෙන තස්සෙව උපදෙසමනුගම්ම ඉමස්මිං කිච්චෙ අම්හෙහි උය්‍යුත්තභාවමාපත්තබ්බමහොසි.

මරම්මරට්ඨෙ ඡට්ඨසංගායනාය පරිසොධිතෙ ටීකාගන්ථෙ අස්මිං කිච්චෙ අම්හෙහි මූලට්ඨානෙ ඨපෙත්වා සංඛරණමෙතං කතන්ති සාධූහි ඤාතබ්බං. තත්‍රාපි චිරගතලෙඛනදොසහෙතු පමාදඛතජාතානි ආකුලබ්‍යාකුලීභූතානි තාව අවිසොධිතට්ඨානානිපි කතිපයානි විජ්ජන්තියෙව. තානි පන අම්හාකමාචෙරපාදානං උපදෙසමනුගම්ම යථාබලං ඉධ සංසොධිතානි සුද්ධීකතානි ච හොන්ති. තෙසුපි කානිචි අනිච්ඡිතට්ඨානානි යථා මරම්මපොත්‍ථකෙසු ඨිතානි තථෙව විසෙසං අකත්වා ඨපිතානි යෙව. මරම්මරට්ඨෙ වොහාරූපගතානි වචනානි සීහලවොහාරෙන විසදිසානි ඉමිස්සං ටීකායං කත්‍ථචි දිස්සන්ති යෙව යථා මරම්මපොත්‍ථකෙ ආගතානි. තානි කතිපයානි අධො නිද්දිස්සන්ති.

මරම්මපොත්‍ථකෙ ආගතං - අම්හාකං සංඛරණං සන්නිරුද්ධනස්ස - සන්නිරූහනස්ස සමක්කීතුං - සම්මක්ඛිතුං සමඤ්ජනතාය - සම්මජ්ජනතාය පඨවී - පඨවි බුබ්බුලකස්ස - බුබ්බුලකස්ස මානදබ්බවසෙන - මානදප්පවසෙන අකඨිනචිත්තතා - අකඨිනචිත්තතා උජ්ඣග්ඝයං - උජ්ඣග්ඝයං මඝදෙවත්ථනකාදි - මඛාදෙවත්ථනකාදි

පරං ච ටීකාකාරාචරියෙන ධම්මපාලත්‍ථෙරෙන අත්තනො නිගමනානං බුද්ධවචනානුකූලතං දස්සෙතුං පාළිතො අට්ඨකථාතො ච සමුද්ධටා පාඨා ඉධ දිස්සන්ති. තෙසං ගහිතට්ඨානානි තස්මිං තස්මිං පිට්ඨෙ අධොලිපිවසෙන ඡට්ඨසංගීතියා මුද්දාපිතපොත්‍ථකෙසු ඨිතා දිස්සන්ති, කිංචාපි අම්හෙහි ඉමස්මිං පොත්‍ථකෙ තානි පක්ඛිපිතබ්බානි අහෙසුං, අපි තු ඉධ සීහලක්ඛරෙන මුද්දිතස්ස පරිපුණ්ණස්ස තෙපිටකස්ස අභාවහෙතු තස්මිං මයං උය්‍යුත්තා නාහුවම්හා. යථා මරම්මපොත්‍ථකෙ ආගතා තථෙව තෙ පාඨා ඉධාපි පක්ඛිත්තා විජ්ජන්තීති ඤාතබ්බං. යථා මරම්මරට්ඨෙ මුද්දිතාය දීඝනිකායටීකාය සංකෙතානි පක්ඛිත්තානි තථෙව ඉධාපි අම්හෙහිතානි පක්ඛිපිම්හා.

අපරං ච, පාවචනපීඨිනානාසත්‍ථවිසාරදෙ ච පිටකත්තයෙ ච වෙසාරජ්ජපත්තෙන අමරපුරසුධම්මනිකායිකානං ගණපාමොක්ඛභූතෙන සීහලෙසු අමරපුරමහාසංඝසභාය සභාපතිධුරන්ධරෙන අග්ගමහාපණ්ඩිතෙන බලන්ගොඩ ආනන්දමෙත්තෙය්‍යෙන මහාථෙරෙන සම්භාවිතා සාරගබ්භා පත්‍ථාවනා ච විසෙසපදානුක්කමිකා සගාථාසුචී ච ඉමස්ස මුද්දාපනස්ස මහග්ඝතාවඩ්ඪනාය සංවත්තන්තීති කතඤ්ඤුතාපුබ්බංගමා පකාසෙම. තථෙව සිරිලංකාවිස්සවිජ්ජාලයෙ සක්කතභාසාවිසයෙ පාමොක්ඛාචෙරට්ඨානපත්තෙන ඔ. එච්. ඩි. ඒ. විජෙයසේඛරෙන (M. A., Phd, London) Dipl. S. O. A. S. (London) මහාසයෙන අංගලභාසාය රචිතා පත්‍ථාවනා ච ගන්ථාරම්භමාචහන්ති පීතිපුබ්බංගමා නිවෙදෙම.

කොළඹනගරෙ දෙමටගොඩ පදෙසෙ මහාවිසුද්ධාරාමවසන්තො සිරිලංකාරාමඤ්ඤනිකායෙ අනුනායකධුරන්ධරො ආභිධම්මිකාචරියො දෙවිනුවර ඤාණාවාස මහාථෙරපාදො ච ඉමස්මිං කිච්චෙ ආදිතොව උපදෙසදානගන්ථප්පදානාදිවසා බහුසොයෙව උපයොගමදාසි. විජ්ජොදයවිස්සවිජ්ජාලයෙ ආචරියධුරන්ධරෙන සරණපාලත්‍ථෙරෙන චෙව මරම්මජාතික ඡන්දර මහාථෙරෙන ච වෙජ්ජාචරියෙන ආර්. පී. විජේරත්න (Dr.) මහාසයෙනච විජ්ජාලංකාරවිස්සවිජ්ජාලයෙ ජ්‍යෙෂ්ඨධම්මාචරියෙන අභයරතන ථෙරංකණ මහාසයෙන ච ගන්ථප්පදානාදිවසෙන ඉධ දින්නං උපත්‍ථම්භං බහුමානපුබ්බංගමා අනුස්සරාම.

ඉමස්ස මුද්දාපනත්‍ථාය ආවස්සකානං කාගජපණ්ණානං පටිලාභනාදීසු කිච්චෙසු සයිමන් හේවාවිතාරණ තෙපිටකමුද්දාපනසභාය අජ්ඣක්ඛධුරන්ධරම්හා විමලධම්මහේවාවිතාරණමහාසයහා ලද්ධං සාහාය්‍යං ච වදඤ්ඤුසමානා’ව මයං නිවෙදෙම.

ඊදිසස්ස විසාලස්ස ගන්ථස්ස ධම්මගවෙසකානං හත්‍ථගතකරණං නාම තාවලහුතරකාලපරිච්ඡෙදෙන කිඤ්චාපි නෙව සුකරමභවිස්සා නො චෙ යථාවුත්තානං සාධූනං දයාපුබ්බංගමං සාහාය්‍යං නාලභිස්සම්හා. ඉමස්ස මුද්දාපනං පති හත්‍ථලිඛිතපත්තසම්පාදනෙ විජ්ජාලංකාරවිස්සවිජ්ජාලයෙ අධෙක්ඛනෙ නියුත්තෙන උපාධි අපෙක්ඛකෙන චන්දපාල හබිසපුලිආරච්චි-සම්භවයෙන ච, සුද්ධිපත්තාවලොකනෙ සත්‍ථාවරියෙන පැල්පොල සිරිසුමනෙන (B. A.) යතිනා ච තථායෙව සත්‍ථාවරියෙන ලියන්ගහවෙල පඤ්ඤාසාරෙන (B. A.) යතිනා ච දින්නං සහයොගම්පි අනුස්සරාම. සංවණ්ණිතපදානුක්කමණිකාය සම්පාදනෙ සාසනමාමිකා අනුලා විමලතා ජයවද්ධනමාණවිකාපුබ්බාය ධම්මපාලසාලාචරියපරිසාය දින්නං සහයොගං ච පතීනන්දනපුරස්සරං සරාම.

ලංකාසාසනාභිවඩ්ඪිකාරිණියා ඉමිස්සා ටීකාය මුද්දාපනෙ මහන්තං ධනං විස්සජ්ජෙන්තී කොලම්බනගරෙ “මේවිලන්ඩ් ක්‍රෙසන්ට්” පදෙසෙ ‘පෙනන්ලොජ්’ නිවාසවාසිනී සොමාවතීහේවාවිතාරණාභිධානා මහෝපාසිකා ඉමිනා සංචිතං පුඤ්ඤසම්භාරං දිවංගතානං අත්තනො පිතුනො දොන් දිසදෝරිස් වික්‍රමසිංහ ගුණතිලක හල්ලල රාලහාමි සම්භවයස්ස මහාසයස්ස ච මාතුභූතාය ඇනා දිමිටි මනම්පේරි මහොපාසිකාය ච සකභාතුභූතස්ස එඩ්වින් වික්‍රමසිංහ ගුණතිලක මහාසයස්ස ච තථෙව සම්බුද්ධසාසනුජ්ජොතනෙ මනුස්සකමොපාගතස්ස සයිමන් ඇලෙක්සැන්ඩර් හේවාවිතාරණවර-මහාසයස්ස චාති එසං සබ්බෙසං පත්තිදානවසෙන පරිණාමෙති.

යථාභිමතානං තෙසං සකලසුඛිනං ච අවසානෙපි මෙත්තාදයාදීහි ගුණෙහි සමන්නාගතාය සාසනමාමිකාය උපාසිකාරතනභූතාය සෝමාවතී හේවාවිතාරණ නාමිකාය මහොපාසිකාය ච අප්පමත්තෙන කාලෙන ඊදිසං මහන්තං ගන්ථං මුද්දාපිතවතො මරදානප්පදෙසෙ අනුලමුද්දණාලයස්ස අධිකාරිනො ඩබ්ලිව්. ඩී. ජේ. රත්නායක අප්පුහාමිසම්භවයස්ස සාධුනො ච තස්ස සබ්බෙසමෙව සෙවකානං ච ඉමිනා සන්නිචිතං සකල-පුඤ්ඤං සග්ගමොක්ඛසුඛසාධනාය සංවත්තතූති මයමාසිංසාම.

අයම්පන මුද්දාපියමානා ටීකාගන්ථපන්තියා පඨමොයෙව ගන්ථො හොති. තතො පි ච කිච්චබහුලසමයෙ මුද්දාපනස්ස පවත්තත්තා ච කිංචාපි ඉධ පමාදඛතජාතා දොසා සංවිජ්ජෙය්‍යුං, තත්‍ර සුධිනො ඛන්තිං භජන්තු. ඉමිස්සා අනන්තරමෙව මුද්දාපියමානා මජ්ඣිමාගමටීකා ඉතො සොභනතරා නිරවජ්ජතරා ච මුද්දාපියතෙ’ති මඤ්ඤාම.

ඉමිනා ජනිතං පුඤ්ඤං ධම්මාලොකපාතුභාවාය පච්චයො හොතු.

චිරං තිට්ඨතු සද්ධම්මො.

ඉත්ථං වදාමහෙ උභො මයං හේනේගම කල්‍යාණසිරිත්‍ථෙරො සත්‍ථාවරියො හේන්ගොඩ කල්‍යාණධම්මො චාති.

2511 1967 } 7 - 7 සිරිවිනයාලංකාරාරාමො මරදාන.

හේනේගම කල්‍යාණසිරිත්‍ථෙරො
සත්‍ථාවරියො හේන්ගොඩ කල්‍යාණධම්මො චාති.

2511
1967 } 7 - 7
සිරිවිනයාලංකාරාරාමො
මරදාන.

FOREWORD

To understand the uniqueness of Buddhism as a religion and as a moral philosophy there is no better source than the Dīgha Nikāya, the most important work of the entire Sutta-pitaka. But such understanding is almost wholly dependent on the utilization of the available exegetical materials as preserved in Ceylon. However, as all students of Pali realize, the Dīgha Nikāya would be a largely unintelligible text but for its great Commentary, the Sumangalavilāsinī, left to posterity by the illustrious commentator Buddhaghosācariya. It is for the further elucidation of the doctrinal explanations as presented in the Sumaṅgalavilāsinī that the Tīkā which is now being published has been composed by a venerable author of Ceylon.

A glance at the contents of this sub-commentary clearly establishes the fact that it is the work of a master of the Buddha-Dhamma, one who was well-versed both in the canonical texts and the existing commentaries. There is much exegetical material here that is indispensable to all who are anxious to grasp the essential significance of the thirty four long discourses of the Dīgha collection. The publication of this work must be hailed as an important event in the annals of Pali scholarship.

The Buddhist public is placed under a deep sense of obligation to Mrs. Somawathie Hewavitarne at whose instigation the editors undertook the arduous task of preparing this voluminous text for publication and who has very generously borne the expenses for the printing of this work. It is a matter of great satisfaction to know that this publication is only the first of an intended series to be named “The Somawathie Hewavitarane Tīkā Grantha Mālā”.

The present series is a continuation of the generous effort of the Hewavitarne family to make the exegetical works of Pāli available in Sinhala characters. It was in 1913 that the Simon Hewavitarane series of Pāli commentaries was started due to the liberality of that great Buddhist benefactor. It will thus be seen that due to the religious zeal and piety of the illustrious scions of the Hewavitarane family the whole of the commentarial and sub-commentarial literature of Pali is to be published for the benefit of Buddhists.

Much credit is due to the editors, the Venerable Henegama Kalyanasiri Thera and Hengoda Kalyanadhamma Thera, B. A., for the immense labour they have expended on the task of collating the manuscripts throughout the land and bringing out such an excellent version of the Dīghanikāya-ṭīkā as now being presented. They are indebted to Venerable Rerukane Candavimala Maha Thera, a leading exponent of the Abhidhamma and a well-known doctor of the Dhamma, who has taken a great interest both in the preparation of this work and the correction of proofs. This volume has also greatly benefitted from the valuable introduction supplied to it by Aggamahapandita Balangoda Ananda Maittreya Mahanayaka Thero.

A well-prepared Index of the important terms commented on in the Tīkā adds greatly to the usefulness of this work. Lastly, it has to be mentioned that the printing and the get-up of this publication leave nothing to be desired.

O. H. de A. Wijesekera, Professer O. H. de A. Wijesekera,
M. A. Ph. D. (Lond,), Dipl S. O. A. S. (Lonb.).

University of Ceylon,
Peradeniya.

පත්‍ථාවනා

පරමවිමුත්තිසුඛසාධනමක්කමානෙහි සප්පුරිසෙහි පන පටිපත්ති පටිපජ්ජිතබ්බා යෙව හොති, අඤ්ඤත්‍ර හි පටිපත්තියා පටිවෙධස්ස අභාවතො. සා ච පටිපත්ති පරියත්තිමූලිකා හොති. වුත්තං හෙතං:-

“සුත්තන්තෙ රක්ඛිතෙ සන්තෙ පටිපත්ති හොති රක්ඛිතා පටිපත්තියං ඨිතො ධීරො යොගක්ඛෙමං න ධංසතී”ති.

පරියත්තියා සාසනපටිපත්තියා මූලභූතත්තා යෙව මහාකස්සපමහාඛීණා-සවපමුඛා මහාථෙරා අචිරපරිනිබ්බුතෙ යෙව භගවති ධම්මවිනයසංගීතියා උස්සුක්කමාපජ්ජිංසු. තතො පරං ච කාලෙන කාලං තංතංකාලිකා මහාථෙරා සමාගම්ම ධම්මවිනයං සංගායිංසු, යථා සො අලජ්ජිනො පාපභික්ඛූ නිස්සාය න කිලිස්සෙය්‍ය.

එත්ථන්තරෙ ඉධ සීහලෙසු වට්ටගාමිණිරඤ්ඤො සමයෙ මාතුලජනපදෙ ආලොකවිහාරෙ සන්නිපතිතෙන මහාථෙරගණෙන ‘අනාගතෙ මිච්ඡාදිට්ඨික-රජ්ජපාලාදීහි වා භික්ඛූනං සතිසම්මොසාදිදොසහෙතු වා ධම්මවිනයො’යං විනාසං වා පාපුණෙය්‍ය, සංකිලිට්ඨො වා භවෙය්‍ය, අන්තරන්තරා ඌනතතං වා ආපජ්ජෙය්‍යා’ති මඤ්ඤමානෙන ධම්මවිනයො සංගායිත්වා ලෙඛනමාරොපිතො අහොසි. අයං පොත්ථකාරූළ්හසංගීතීති පාකටා හොති.

භගවති පන ධරමානෙ ජම්බුදීපෙ සො සුද්ධමාගධිකවොහාරො අහොසි, කාලෙ ගච්ඡන්තෙ ගච්ඡන්තෙ යෙව අනුක්කමෙන සො විපරිණාමං පාපුණෙය්‍යාති ච කෙසංචි ධම්මපදානං මූලත්‍ථා පි සතිසම්මොසා වා සම්මුස්සෙය්‍යුන්ති ච සල්ලක්ඛන්තෙහි මහාථෙරෙහි බුද්ධකාලතො පට්ඨායෙව භගවතා දෙසිතනියාමෙනෙව අත්‍ථවණ්ණනක්කමො පි තස්ස පකිණ්ණක-දෙසනාවසෙන මුඛපාඨෙන ආනෙන්තෙහි සුට්ඨු රක්ඛිතො ගොපිතො ච අහොසි. සො පන ජම්බුදීපෙ ථෙරපරම්පරායාගතො සීහලෙසු සාසන-පතිට්ඨාපකෙන මහාමහින්දමහාඛීණාසවෙන ඉධානෙත්වා සීහලභාසාය ඨපිතො සීහලථෙරපරම්පරාය මුඛපාඨවසෙන ආභතො පච්ඡා ලෙඛනමාරොපිතො ච අහොසි, යො සීහලට්ඨවණ්ණනා සීහලට්ඨකථාති ච වොහාරප්පත්තො ජනෙතො.

ජම්බුදීපෙ පන තා අට්ඨකථායො කංචි කාලං අකිලිට්ඨා ආහතා පි අපරභාගෙ නිකායන්තරිකානං අඤ්ඤතිත්‍ථියමතාවලම්බකානං නානාවාදෙහි සම්මිස්සිතා කාලුසියප්පත්තා චාහෙසුං. සීහලෙසු පන තා සුට්ඨු රක්ඛිතා අසංකිලිට්ඨා දෙසන්තරවාසීහි පි පණ්ඩිතෙහි ගරුකතා බහුමානිතා චාහෙසුං.

අථ සීහළින්දස්ස මහානාමස්ස රඤ්ඤො සමයෙ ජම්බුදීපතො ඉධාගතෙන ආචරියෙන බුද්ධඝොසමහාථෙරෙන තා පුන සුද්ධමාගධිභාසාය ආරොපිතා සකලසොගතලොකස්සාපි යාවජ්ජතනා අත්‍ථං සාධෙන්ති. අපි ච කාලෙ විනික්කමන්තෙන අට්ඨකථාගතො භාසාවොහාරො පි කත්‍ථචි කත්‍ථචි පච්ඡිමිකාය ජනතාය දුජ්ජානො දුරවබොධො භවෙය්‍යාති මඤ්ඤන්තෙහි ධම්මපාල-සාරිපුත්තානන්දාදීහි තෙපිටකනයඤ්ඤූහි සාගරූපමබුද්ධීහි මහාථෙරෙහි ටීකානුටීකාදයො’පි රචිතා අහෙසුං. තෙසු පි ටීකාකාරෙසු ධම්මපාලො ච සාරිපුත්තො චාති දුවෙ ආචරියා පාමොක්ඛා අහෙසුං. අට්ඨකථාගතානි දුබ්බොධට්ඨානානි විවරන්තෙහි විසදීකරොන්තෙහි අතිවිය මහන්තො තෙහි සාසනසංගහො කතො යෙව. කිංචාපි එතා අට්ඨකථා ටීකායො සීහලෙසු ලිඛිතා වත්තන්තිසු, මිච්ඡාදිට්ඨිකරජූනං උපද්දවෙහි තා බහුතරා අභාවං පත්තා අහෙසුං. නිදස්සනවසෙන චොළියකස්සපමහාථෙරෙන රචිතා මොහවිච්ඡෙ-දනී නාම අභිධම්මමාතිකාට්ඨකථා ඉධ අභාවං පත්තා නාමමත්තාවසිට්ඨා ජාතා. න කෙවලං අට්ඨකථාටීකායො පි කින්තු තෙපිටකපාළි පි එකස්මිං සමයෙ ඉධ අපරිපුණ්ණා ජාතා, මරම්මස්‍යාමාදිරට්ඨතො ආනෙතබ්බතං පාපුණි.

මිච්ඡාදිට්ඨිකරජූනං උපද්දවතො පුරෙතරමෙව සාට්ඨකථස්ස සටීකස්ස පිටකත්තයස්ස මරම්මස්‍යාමාදීසු රට්ඨෙසු ඉතො නීතත්තා යාවජ්ජතනාපි තා තත්‍ර අවිනට්ඨා වත්තන්ති. තානි පන පොත්‍ථකානි තතො තතො දෙසතො කාලෙන කාලං ඉධානීතානි ඉධාපි විනාසමපත්වා, ඨිතෙහි කතිපයෙහි පොත්‍ථකෙහි සංසන්දෙත්වා ඉධ කෙහිචි කෙහිචි පි සාසනමාමකසප්පුරිසෙහි ඛණ්ඩවසෙන සුලභානි කතානි පි අපරිපුණ්ණානෙව වත්තන්තිසු.

තෙපිටකපාළියා ච අට්ඨකථානං ච ටීකානං ච පරිපුණ්ණවසෙන මුද්දාපනං නාම න සුකරං අඤ්ඤත්‍ර පරිච්චාගසීලෙන මහාධනවතා, මහතො ධනපරිබ්බයස්ස කාතබ්බත්තා.

එත්ථන්තරෙ සයිමන් හේවාවිතාරණාභිධානො සාසනමාමකො මහාසයො මහතා ධනපරිච්චාගෙන පිටකත්තයස්ස සකලා පි අට්ඨකථායො තෙහි තෙහි මහාථෙරෙහි සොධාපෙත්වා මුද්දාපෙන්තො සාසනස්ස මහන්ත-මහිට්ඨං මහත්‍ථමකාසි. තා පන හේවාවිතාරණගන්ථපන්තියා මුද්දාපිතා අත්‍ථවණ්ණනායො න කෙවලං ඉධ සීහලෙසු යෙව කින්තු මරම්ම-ස්‍යාමකම්බොජභාරතාලංකාදීසුපි තෙපිටකමජ්ඣාපකානමපෙක්ඛානං ච මහත්‍ථසම්පාදිකා වත්තන්ති.

ඉදානී’ස්ස දිවංගතස්ස සයිමන් හේවාවිතාරණමහාසයස්ස භරියා-සාසනමාමිකා පරිච්චාගසීලිනී සොමාවතී හේවාවිතාරණදෙවී තු ඉධ දුල්ලභානං පිටකත්තයටීකානං පාකටීකරණං සාසනස්ස මහත්‍ථසාධකමිති සල්ලක්ඛයමානා අත්තනො ධනං සාසනෙ විස්සජ්ජෙන්තී ටීකානං මුද්දාපනෙ මහන්තමුස්සුක්කමාපන්නා දිස්සතෙ. සා පන තස්සා සාමිකෙන ගහිත-මග්ගෙන ගච්ඡන්තී ඉමස්මිං කිච්චෙ අඤ්ඤෙසම්පි ආදස්සභූතා සබ්බෙසං සප්පුරිසානමභිත්‍ථවාරහා හොති යෙව. ‘සාසනස්ස පරිහානිං දිස්වා අභි-වද්ධියා වායාමෙය්‍යා’ති මිළින්දපඤ්හෙ නාගසෙනෙන මහාඛීණාසවෙන වුත්තෙන උපාසකගුණෙන සමන්නාගතා එසා මහෝපාසිකා න කෙවලං සීහලෙසු යෙව අපි තු විදෙසෙසු පි සාසනුජ්ජොතනෙ මහෝපයොගිනී හොති, යා විසුද්ධිමග්ගං ජර්මාන (ජර්මන්) භාසං පරිවත්තාපෙත්වා අත්තනොයෙව ධනබ්බයෙන මුද්දාපෙත්වා පකාසෙන්තී තස්මිං රට්ඨෙ සාසනුදයස්ස මහන්ත-මත්‍ථමකාසි.

ඉදානි ටීකාගන්ථෙසු පඨමතරං දීඝාගමස්ස පොරාණටීකා පරිපුණ්ණාව තස්සා ධනබ්බයෙන මුද්දාපිතා හොති. සා’යං කිංචාපි ඉධ සීහලෙසු පි කතිපයවිහාරෙසු තාලපණ්ණපොත්‍ථකෙසු ලිඛිතා වතත්තති, අපි ච ලෙඛක-දෙසෙහි අතිව’ දූසිතා දිස්සන්ති. තතො මරම්මරටඨෙ පවත්තිතාය ඡට්ඨ සඝීතියා සම්මතා තඤ්චෙව සංසොධෙත්වා මුද්දාපිතා දීඝාගමටීකා අසමිං කිච්චෙ මහොපයොගිනී ජාතාති ජානාම.

අයම්පන මහාචරියස්ස පරියත්තිවිසාරදස්ස රේරුකානේ චන්දවිමලාභි-ධානස්ස මහාථෙරවරස්ස උපදෙසමනුගම්ම කොලම්බනගරෙ මරුධානප්ප-දෙසෙ (මරදානෙ) සිරිවිනයාලංකාරාමාධිපතිනා හේනේගම කල්‍යාණසිරි-ත්‍ථෙරෙන ච සත්‍ථාවරියෙන හේන්ගොඩ කල්‍යාණධම්මත්‍ථෙරෙන (B. A.) ච සොධිතා චාභිසංඛතාචාති විඤ්ඤාතබ්බා.

පිටකත්තයජ්ඣයනරතානං මහත්ථසාධිකාය ඉමිස්සා ටීකාය පාකථී-කරණෙ උස්සුක්කමාපන්නා සබ්බෙ පි මෙ සොභනානං සාදරගාරවත්ථවාරහා යෙවාති වදාම. ඉමිනා නයෙන අවසිට්ඨා සබ්බා පි ටීකායො මුද්දාපණාචාරෙන සුලභීකරියන්තුති ඉධ මයමාසිංසානං ච කරෙම.

ඉත්ථං වදන්තෙ,

සුධම්මනිකායිකගණපාමොක්ඛො, සීහලෙසු අමරපුරමහාසංඝසභාය සභාපතිධුරන්ධරො, හටංගලගාමෙ (බලන්ගොඩ) ආනන්දමෙත්තෙය්‍යො මහාථෙරො’ති.

2511, ආසාලහිපුණ්ණමියං.

සුධම්මනිකායිකගණපාමොක්ඛො, සීහලෙසු අමරපුරමහාසංඝසභාය සභාපතිධුරන්ධරො, හටංගලගාමෙ (බලන්ගොඩ) ආනන්දමෙත්තෙය්‍යො මහාථෙරො’ති. 2511, ආසාලහිපුණ්ණමියං.