2.
මහානිදානසුත්තං
1. එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා කුරූසු විහරති කම්මාසදම්මං නාම කුරූනං නිගමො. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච: “අච්ඡරියං භන්තෙ, අබ්භුතං භන්තෙ, යාව ගම්භීරො චායං භන්තෙ, පටිච්චසමුප්පාදො ගම්භීරාවභාසො ච. අථ ච පන මෙ උත්තානකුත්තානකො විය ඛායතී”ති.
2. මා හෙවං ආනන්ද අවච, මා හෙවං ආනන්ද අවච. ගම්භීරො චායං ආනන්ද, පටිච්චසමුප්පාදො ගම්භීරාවභාසො ච. එතස්ස ආනන්ද, ධම්මස්ස අනනුබොධා අප්පටිවෙධා එවමයං පජා තන්තාකුලකජාතා ගුළාගුණ්ඩිකජාතා මුඤ්ජබබ්බජභූතා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං සංසාරං නාතිවත්තති.
3. අත්ථි ඉදප්පච්චයා ජරාමරණන්ති ඉති පුට්ඨෙන සතා ආනන්ද, අත්ථිති’ස්ස වචනීයං. කිම්පච්චයා ජරාමරණන්ති ඉති චෙ වදෙය්ය, ජාතිපච්චයා ජරාමරණන්ති ඉච්චස්ස වචනීයං.
අත්ථි ඉදප්පච්චයා ජාතීති ඉති පුට්ඨෙන සතා ආනන්ද, අත්ථීති’ස්ස වචනීයං. කිම්පච්චයා ජාතීති ඉති චෙ වදෙය්ය, භවපච්චයා ජාතීති ඉච්චස්ස වචනීයං.
අත්ථි ඉදප්පච්චයා භවො’ති ඉති පුට්ඨෙන සතා ආනන්ද, අත්ථීති’ස්ස වචනීයං. කිම්පච්චයා භවො’ති ඉති චෙ වදෙය්ය, උපාදානපච්චයා භවො’ති ඉච්චස්ස වචනීයං.
අත්ථි ඉදප්පච්චයා උපාදානන්ති ඉති පුට්ඨෙන සතා ආනන්ද, අත්ථීති’ස්ස වචනීයං. කිම්පච්චයා උපාදානන්ති ඉති චෙ වදෙය්ය, තණ්හාපච්චයා උපාදානන්ති ඉච්චස්ස වචනීයං.
අත්ථි ඉදප්පච්චයා තණ්හා’ති ඉති පුට්ඨෙන සතා ආනන්ද, අත්ථීති’ස්ස වචනීයං. කිම්පච්චයා තණ්හා’ති ඉති චෙ වදෙය්ය, වෙදනාපච්චයා තණ්හා’ති ඉච්චස්ස වචනීයං,
අත්ථි ඉදප්පච්චයා වෙදනා’ති ඉති පුට්ඨෙන සතා ආනන්ද, අත්ථීති’ස්ස වචනීයං. කිම්පච්චයා වෙදනා’ති ඉති චෙ වදෙය්ය, ඵස්සපච්චයා වෙදනා’ති ඉච්චස්ස වචනීයං.
අත්ථි ඉදප්පච්චයා ඵස්සො’ති ඉති පුට්ඨෙන සතා ආනන්ද, අත්ථීති’ස්ස වචනීයං. කිම්පච්චයා ඵස්සො’ති ඉති චෙ වදෙය්ය, නාමරූපපච්චයා ඵස්සො’ති ඉච්චස්ස වචනීයං.
අත්ථි ඉදප්පච්චයා නාමරූපන්ති ඉති පුට්ඨෙන සතා ආනන්ද, අත්ථීති’ස්ස වචනීයං. කිම්පච්චයා නාමරූපන්ති ඉති චෙ වදෙය්ය, විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපන්ති ඉච්චස්ස වචනීයං.
අත්ථි ඉදප්පච්චයා විඤ්ඤාණන්ති ඉති පුට්ඨෙන සතා ආනන්ද, අත්ථීති’ස්ස වචනීයං. කිම්පච්චයා විඤ්ඤාණන්ති ඉති චෙ වදෙය්ය, නාමරූපපච්චයා විඤ්ඤාණන්ති ඉච්චස්ස වචනීයං.
ඉති ඛො ආනන්ද, නාමරූපපච්චයා විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං, නාමරූපපච්චයා ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා, තණ්හාපච්චයා උපාදානං, උපාදානපච්චයා භවො, භවපච්චයා ජාති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.”
4. “ජාතිපච්චයා ජරාමරණන්ති ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං. තදානන්ද, ඉමිනාපෙතං පරියායෙන වෙදිතබ්බං යථා ජාතිපච්චයා ජරාමරණං: ජාති ච හි ආනන්ද, නාභවිස්ස සබ්බෙන සබ්බං සබ්බථා සබ්බං කස්සචි කිම්හිචි, සෙය්යථිදං: දෙවානං වා දෙවත්තාය, ගන්ධබ්බානං වා ගන්ධබ්බත්තාය, යක්ඛානං වා යක්ඛත්තාය, භූතානං වා භූතත්තාය, මනුස්සානං වා මනුස්සත්තාය, චතුප්පදානං වා චතුප්පදත්තාය. පක්ඛීනං වා පක්ඛීත්තාය, සිරිංසපානං වා සිරිංසපත්තාය, තෙසං තෙසඤ්ච ආනන්ද, සත්තානං තථත්තාය ජාති නාභවිස්ස, සබ්බසො ජාතියා අසති ජාතිනිරොධා අපි නු ඛො ජරාමරණං පඤ්ඤායෙථා?”ති.
“නො හෙතං භන්තෙ”.
“තස්මාතිහානන්ද, එසෙව හෙතු එතං නිදානං එස සමුදයො එස පච්චයො ජරාමරණස්ස යදිදං ජාති”.